Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 49

धर्मारण्ये महाभागाः पुत्रपौत्रान्विताऽभवन् । शूद्राः सर्वे महाभागाः पुत्रपौत्र समावृताः

dharmāraṇye mahābhāgāḥ putrapautrānvitā'bhavan | śūdrāḥ sarve mahābhāgāḥ putrapautra samāvṛtāḥ

ในธรรมาอรัณยะ เหล่าผู้มีบุญนั้นตั้งมั่นพร้อมบุตรและหลาน ทั้งหมดนั้น—เป็นศูทร—ก็เป็นผู้มีบุญเช่นกัน รายล้อมด้วยบุตรและหลาน

dharmāraṇyein Dharmāraṇya (the forest of Dharma)
dharmāraṇye:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक) + araṇya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (धर्मस्य अरण्यम्)
mahābhāgāḥthe fortunate/noble ones
mahābhāgāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā-bhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—कर्मधारयः (महान् भागः/भाग्यं यस्य)
putrapautrānvitāḥaccompanied by sons and grandsons
putrapautrānvitāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootputra (प्रातिपदिक) + pautra (प्रातिपदिक) + anvita (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम्—‘mahābhāgāḥ’; समासः—तत्पुरुषः (पुत्रपौत्रैः अन्वितः)
abhavanwere, became
abhavan:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
śūdrāḥŚūdras
śūdrāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśūdra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
sarveall
sarve:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम्—‘śūdrāḥ’
mahābhāgāḥfortunate, noble
mahābhāgāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootmahā-bhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम्—‘śūdrāḥ’; समासः—कर्मधारयः
putrapautrawith sons and grandsons
putrapautra:
Karaṇa (Instrument/Association)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक) + pautra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (समासार्थे); द्वन्द्वसमासः—‘पुत्राश्च पौत्राश्च’; (पाठे अव्यक्त-विभक्तिः, ‘समावृताः’ इत्यनेन सह तृतीया-सम्बन्धः)
samāvṛtāḥsurrounded/covered, encompassed
samāvṛtāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootsam-āvṛ (धातु) → samāvṛta (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘śūdrāḥ’ इत्यस्य विशेषणम्

Vyāsa (contextual)

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Scene: A sacred forest settlement: simple dwellings near a shrine; families with children and elders; a sense of orderly community life under the canopy of Dharmāraṇya.

D
Dharmāraṇya
Ś
Śūdra

FAQs

Dharma supports flourishing household life; even communities of humble social designation can be blessed through righteous living.

Dharmāraṇya is explicitly highlighted as the sacred place where prosperity and continuity are described.

None stated; the verse emphasizes the fruits of dwelling in a dhārmic sacred region.