Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 10

यम उवाच । ईशानस्य च यद्रूपं द्रष्टुमिच्छामि भामिनि । तेनाहं तपसा युक्तः शिवया सह शंकरम्

yama uvāca | īśānasya ca yadrūpaṃ draṣṭumicchāmi bhāmini | tenāhaṃ tapasā yuktaḥ śivayā saha śaṃkaram

ยมกล่าวว่า: “โอ้หญิงผู้ผ่องงาม เราปรารถนาจะได้เห็นรูปนั้นของอีศานะ ดังนั้นเราจึงประกอบตบะ พร้อมด้วยพระศิวา เพื่อแสวงหาพระศังกร”

यमःYama
यमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ईशानस्यof Īśāna
ईशानस्य:
Sambandha (Possession/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootईशान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
रूपम्form
रूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), क्रियार्थ (purpose)
इच्छामिI desire
इच्छामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद
भामिनिO radiant lady
भामिनि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
तेनtherefore; by that
तेन:
Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुषार्थे, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
युक्तःjoined; engaged
युक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of ‘अहम्’)
शिवयाwith Śivā
शिवया:
Sahakari (Co-agent/सहकारी)
TypeNoun
Rootशिवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
सहtogether with
सह:
Sahartha (Accompaniment/सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक-अव्यय (indeclinable expressing accompaniment)
शङ्करम्Śaṅkara
शङ्करम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Yama

Listener: Varddhanī

Scene: Yama speaks with solemn devotion, declaring his wish to behold Īśāna’s form; Śivā and Śaṅkara are invoked as the divine focus of austerity.

Y
Yama
Ī
Īśāna
Ś
Śivā
Ś
Śaṅkara (Śiva)

FAQs

Even exalted cosmic authorities pursue divine darśana through tapas, showing that realization of Śiva is attained by disciplined austerity and devotion.

Dharmāraṇya is the implied sacred setting for austerities, but this verse primarily glorifies Śiva (Īśāna/Śaṅkara) rather than naming a specific tirtha.

Tapas (austerity) is indicated as the spiritual practice undertaken for attaining the vision of Śiva.