Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 25

बहुभिर्बहुधा भुक्ता राजभिः पृथिवी त्वियम् । यस्ययस्य यदा भूमिस्तस्यतस्य तदा फलम्

bahubhirbahudhā bhuktā rājabhiḥ pṛthivī tviyam | yasyayasya yadā bhūmistasyatasya tadā phalam

แผ่นดินนี้กษัตริย์มากมายได้เสวยประโยชน์นานาประการ; คราใดที่ดินอยู่ในครอบครองของผู้ใด ครานั้นผลแห่งการใช้และอารักขาย่อมเป็นของผู้นั้น

बहुभिःby many
बहुभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करणे), बहुवचनम्
बहुधाin many ways/many times
बहुधा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootबहुधा (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)
भुक्ताenjoyed/possessed
भुक्ता:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Root√भुज् (धातु) + त (कृत्)
Formभूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि-भावः (enjoyed/possessed)
राजभिःby kings
राजभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करणे), बहुवचनम्
पृथिवीthe earth
पृथिवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः
इयम्this
इयम्:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
यस्यof whom/whose
यस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धे (genitive)
यस्यof whichever (one)
यस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; पुनरुक्तिः (distributive)
यदाwhen
यदा:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक-सम्बन्धबोधकः (temporal conjunction: when)
भूमिःthe land
भूमिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तस्यof him/of that (one)
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
तस्यof that very (one)
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; पुनरुक्तिः (distributive)
तदाthen
तदा:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक-अव्ययम् (then)
फलम्the fruit/result
फलम्:
Karta (Predicate nominal/कर्ता)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Brahmā (to Nārada, inferred)

Listener: Nārada

Scene: A symbolic panorama of successive kings: a procession of crowned figures fading into the past while the same earth remains; in the foreground, a current king holds a plough/scroll, signifying stewardship and responsibility for the land’s fruit.

K
kings (rājānaḥ)
P
pṛthivī (earth)

FAQs

Possession of land is temporary; responsibility and consequences (phala) follow the current holder’s actions.

No tīrtha is specified; the verse is a general dharmic maxim within the Dharmāraṇya discourse.

None; it teaches ethical governance and karmic accountability tied to land.