Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 71

अमावास्यादिनं प्राप्य मासि भाद्रपदे सरः । ब्रह्मणो यष्टिकायां तु यः कुर्यात्पितृतर्पणम्

amāvāsyādinaṃ prāpya māsi bhādrapade saraḥ | brahmaṇo yaṣṭikāyāṃ tu yaḥ kuryātpitṛtarpaṇam

ในวันอมาวสีแห่งเดือนภัทรปท เมื่อผู้ใดกระทำตัรปณะ (บูชาน้ำ) แด่ปิตฤ ณ สระศักดิ์สิทธิ์ชื่อ “ยัษฏิกา” อันเป็นคทาของพระพรหม ผู้นั้นย่อมได้บุญพิเศษแห่งทีรถะนั้น

अमावास्या-दिनम्the day of new moon
अमावास्या-दिनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअमावास्या (प्रातिपदिक) + दिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (अमावास्यायाः दिनम्)
प्राप्यhaving reached/after arriving
प्राप्य:
Kriya (Absolutive/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootप्राप् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया; धातुः—प्राप् (लभ्/गम्-अर्थ)
मासिin the month
मासि:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
भाद्रपदेin Bhādrapada (month)
भाद्रपदे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभाद्रपद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
सरःat the lake/pond
सरः:
Adhikarana/Place (Locative sense implied)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता/उद्देश्य-निर्देश), एकवचन
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
यष्टिकायाम्at/on the staff (place called Yaṣṭikā)
यष्टिकायाम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयष्टिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक-निपात (but/indeed)
यःwho (he who)
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
कुर्यात्should do
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पितृ-तर्पणम्offering of satisfaction to the ancestors (libation)
पितृ-तर्पणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + तर्पण (प्रातिपदिक; √तृप्-णिच्/भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (पितॄणां तर्पणम्)

Sūta (deduced from immediate narrative context of Dharmāraṇya-khaṇḍa discourse)

Tirtha: Brahma-Yaṣṭikā-saras

Type: kund

Scene: A pilgrim at dawn on amāvāsyā stands at a still sacred lake, offering water with cupped hands toward the south, with a staff-emblem of Brahmā indicated near the tīrtha; subtle presence of unseen pitṛs receiving the offering.

A
Amāvāsyā
B
Bhādrapada
P
Pitṛs
B
Brahmā
Y
Yaṣṭikā (Brahma-yaṣṭikā)
S
Saraḥ (sacred lake)

FAQs

Right time (Amāvāsyā) and right place (a famed tīrtha) intensify the fruit of Pitṛ-dharma performed with devotion.

The sacred lake/tīrtha called Brahmā’s Yaṣṭikā (Brahma-yaṣṭikā) within the Dharmāraṇya sacred geography.

Pitṛ-tarpaṇa (ancestor libations) to be performed on Amāvāsyā in the month of Bhādrapada at that lake.