Previous Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 51

नष्टद्विजं नष्टतीर्थं स्थानं कृत्वा हि दानवः । परां मुदमवाप्यैव जगाम स्वालयं ततः

naṣṭadvijaṃ naṣṭatīrthaṃ sthānaṃ kṛtvā hi dānavaḥ | parāṃ mudamavāpyaiva jagāma svālayaṃ tataḥ

ดานวะได้ทำให้สถานนั้นไร้เหล่าทวิชะ และกิจแห่งตีรถะก็พินาศสิ้น ครั้นได้ความยินดีอย่างยิ่งแล้ว เขาก็จากที่นั่นไปยังที่พำนักของตน

नष्टद्विजम्with brahmins destroyed/absent
नष्टद्विजम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक) + द्विज (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/तत्पुरुष (नष्टाः द्विजाः यस्मिन्/यत्र), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (स्थानम्)
नष्टतीर्थम्with the sacred ford destroyed
नष्टतीर्थम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/तत्पुरुष (नष्टं तीर्थं यस्मिन्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (स्थानम्)
स्थानम्a place
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Kriya (Gerundial/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल (having done/made)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात
दानवःthe demon
दानवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पराम्supreme; great
पराम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (मुदम्)
मुदम्joy
मुदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अवाप्यhaving obtained
अवाप्य:
Kriya (Gerundial/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव + आप् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), उपसर्गपूर्वक; ‘having obtained’
एवindeed; just
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
जगामwent
जगाम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
स्वालयम्his own abode
स्वालयम्:
Karma (Goal/Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + आलय (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (स्वस्य आलयः), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (आलयः/आलयम्), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ततःfrom there; thereafter
ततः:
Apadana/Adhikarana (Source/Sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formदेश/क्रमवाचक-अव्यय (ablatival adverb: from there/thereafter)

Narrator (contextual Purāṇic narration; likely Vyāsa continuing the account)

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Scene: Lohāsura stands amid an emptied sacred precinct: no chanting, no sacrificial smoke; he departs joyfully toward his abode while the tīrtha lies silent behind him.

D
Dānava (asura)
D
Dvija
T
Tīrtha

FAQs

Adharmic powers seek to disrupt sacred learning and pilgrimage, but such disruption is temporary within Purāṇic moral order.

Dharmāraṇya’s tīrtha is implied; the verse laments its obstruction and the dispersal of dvijas.

None; it is narrative description.