Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 10

अत्रिं च कश्यपं चैव होता कृत्वा महामतिः । जमदग्निं गौतमं च अध्वर्युत्वं न्यवेदयन्

atriṃ ca kaśyapaṃ caiva hotā kṛtvā mahāmatiḥ | jamadagniṃ gautamaṃ ca adhvaryutvaṃ nyavedayan

เหล่าผู้มีปัญญาใหญ่ได้แต่งตั้งอัตริและกัศยปะเป็นโหตฤ (Hotṛ) ผู้สวดเรียกมนต์ และมอบตำแหน่งอัธวรรยุ (Adhvaryu) แก่ชามทัคนีและโคตมะ

अत्रिम्Atri (sage)
अत्रिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअत्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
कश्यपम्Kaśyapa (sage)
कश्यपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
होता(as) Hotṛ priest
होता:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; यज्ञकर्मणि ऋत्विज्-विशेषः (Hotṛ priest)
कृत्वाhaving made/appointed
कृत्वा:
Kriya (Gerundial action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), ‘कृ’ धातोः; पूर्वकालिक क्रिया (having made/appointed)
महामतिःthe great-minded one
महामतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहामति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—महान् + मतिः (कर्मधारय)
जमदग्निम्Jamadagni (sage)
जमदग्निम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजमदग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गौतमम्Gautama (sage)
गौतमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगौतम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
अध्वर्युत्वम्the office of Adhvaryu
अध्वर्युत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअध्वर्यु + त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक-तद्धित (त्व) — ‘अध्वर्यु’ पदस्य ‘अध्वर्यु-भावः/पदम्’
न्यवेदयन्they assigned/announced
न्यवेदयन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + विद् (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतन-भूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; धातु ‘विद्’ (ज्ञापन/वेदन) उपसर्ग ‘नि’—‘न्यवेदयन्’ (they assigned/announced)

Narrator (contextual)

Tirtha: Dharmāraṇya (as narrative-kshetra)

Type: kshetra

Scene: A grand yajña pavilion in a sacred forest: Atri and Kaśyapa are ceremonially invested as Hotṛs; Jamadagni and Gautama receive Adhvaryu insignia; gods and sages witness the formal appointment.

A
Atri
K
Kaśyapa
J
Jamadagni
G
Gautama
D
Dharmāraṇya

FAQs

Dharma is upheld through correct ritual roles and qualified officiants, not merely through intention.

Dharmāraṇya, where the great satra is organized with eminent ṛṣis as priests.

Appointment of Hotṛ and Adhvaryu priests according to Vedic procedure for conducting yajña.