Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 1

व्यास उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि ब्रह्मणा यत्कृतं पुरा । तत्सर्वं कथयाम्यद्य शृणुष्वैकाग्रमानसः

vyāsa uvāca | ataḥ paraṃ pravakṣyāmi brahmaṇā yatkṛtaṃ purā | tatsarvaṃ kathayāmyadya śṛṇuṣvaikāgramānasaḥ

พระว्यासกล่าวว่า: บัดนี้ข้าพเจ้าจะอธิบายสิ่งที่พระพรหมได้กระทำในกาลก่อน ข้าพเจ้าจะเล่าเรื่องทั้งหมดในวันนี้ จงฟังด้วยจิตที่ตั้งมั่นเถิด

vyāsaḥVyāsa
vyāsaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvyāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्) (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन
ataḥthereafter/then
ataḥ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—हेतौ/अनन्तरार्थ (thereafter/from this)
paramthe next (thing)/further
param:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; (अव्ययीभावार्थे ‘further/next’ इति)
pravakṣyāmiI shall explain/tell
pravakṣyāmi:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + √vac (वच्) (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष (1st), एकवचन
brahmaṇāby Brahmā
brahmaṇā:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
yatwhich/that (which)
yat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
kṛtamdone/made
kṛtam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√kṛ (कृ) (धातु)
Formकृत-प्रत्ययान्त (क्त, past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘done/made’
purāformerly/once
purā:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb of time)
tatthat
tat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; निर्देश-सर्वनाम (demonstrative)
sarvamall/entire
sarvam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
kathayāmiI narrate/tell
kathayāmi:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√kath (कथ्) (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष (1st), एकवचन
adyatoday/now
adya:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootadya (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (today/now)
śṛṇuṣvalisten
śṛṇuṣva:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√śru (श्रु) (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), आत्मनेपद, मध्यम-पुरुष (2nd), एकवचन
ekāgra-mānasaḥ(you) whose mind is one-pointed
ekāgra-mānasaḥ:
Sambodhana/Viśeṣaṇa (Vocative-qualifier/सम्बोधन-विशेषण)
TypeAdjective
Rootekāgra (प्रातिपदिक) + mānasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; समासः—कर्मधारय (ekāgraṃ mānasaṃ yasya)

Vyāsa

Tirtha: Dharmāraṇyaka (contextual)

Type: kshetra

Listener: Unspecified interlocutor(s) in the Dharmāraṇyaka narrative frame

Scene: Vyāsa seated in a forest āśrama, holding palm-leaf manuscript, addressing attentive listeners seated respectfully; the atmosphere is calm, anticipatory, and contemplative.

V
Vyāsa
B
Brahmā

FAQs

Sacred history bears fruit when heard with focused attention and receptivity.

No single tīrtha is named in this verse; it serves as a transition into the kṣetra’s sacred narrative.

Śravaṇa (devotional listening) with ekāgratā is implied as the proper discipline.