Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 5

वृत्रस्य वधतो ज्ञातं यत्पापं तस्य नुत्तये । एकाग्रः प्रयतो भूत्वा शिवस्याराधने रतः

vṛtrasya vadhato jñātaṃ yatpāpaṃ tasya nuttaye | ekāgraḥ prayato bhūtvā śivasyārādhane rataḥ

ครั้นตระหนักถึงบาปที่เกิดจากการสังหารวฤตระ และปรารถนาจะชำระให้สิ้น เขาจึงตั้งจิตเป็นหนึ่ง สำรวมกายวาจาใจให้บริสุทธิ์ และหมกมุ่นในอาราธนาพระศิวะ

वृत्रस्यof Vṛtra
वृत्रस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
वधतःof the slaying
वधतः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; (वृत्रस्य) वधतः = from/after the slaying (genitive of event)
ज्ञातम्known/realized
ज्ञातम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; पापम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
पापम्sin
पापम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; अन्वयः: तस्य (पापस्य)
नुत्तयेfor removal/expulsion
नुत्तये:
Sampradana (Purpose/Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootनुत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन; प्रयोजन (purpose)
एक-अग्रःsingle-pointed, focused
एक-अग्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (इन्द्रः) इति अध्याहृतस्य विशेषणम्
प्रयतःdisciplined, restrained
प्रयतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रयत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; शुद्ध/संयत (disciplined)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वकाल (having become)
शिवस्यof Śiva
शिवस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
आराधनेin worship
आराधने:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआराधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विषय/अधिकरण (in worship)
रतःdevoted/engaged
रतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootरत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (इन्द्रः) इति अध्याहृतस्य विशेषणम्

Vyāsa (continued narration)

Tirtha: Dharmāraṇya (prāyaścitta-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Bhārata (royal listener)

Scene: Indra, humbled, with a softened face of remorse, performs focused worship toward an unseen Śiva; symbolic shadow of Vṛtra-vadha (a fallen serpent/dragon form) fades behind him as purification begins.

V
Vṛtra
Ś
Śiva
I
Indra

FAQs

Even grave wrongdoing is addressed through acknowledgement, restraint, and devoted worship—Śiva is upheld as the refuge for purification.

The expiation narrative forms the background for the Indrasara/Indreśvara tīrtha’s sanctity.

Single-pointed, disciplined Śiva-ārādhana (worship/propitiation) as a means of prāyaścitta (expiation).