Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 9

ततः सा चपलं देवी ददर्श च भयाकुलम् । विलोलितदृशं दृष्ट्वा पुनराह च तां रविः

tataḥ sā capalaṃ devī dadarśa ca bhayākulam | vilolitadṛśaṃ dṛṣṭvā punarāha ca tāṃ raviḥ

แล้วเทวีได้เห็นเขากระสับกระส่ายและหวาดหวั่นยิ่งนัก; ครั้นเห็นดวงตาเขาสั่นไหวไม่มั่นคง พระรวิ (พระสุริยะ) จึงตรัสกับนางอีกครั้ง

ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रम/अनन्तर्यवाचक (adverb: then/thereupon)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चपलम्restless
चपलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootचपल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying the person seen)
देवीthe goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
भयाकुलम्agitated with fear
भयाकुलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootभय (प्रातिपदिक) + आकुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषभावः (भयेन/भयात् आकुलः)
विलोलित-दृशम्whose gaze was unsteady
विलोलित-दृशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootविलोलित (प्रातिपदिक/कृदन्त-भाव) + दृश्/दृश् (प्रातिपदिक: दृष्टि/दृश् as 'look')
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः (विलोलिता दृक् यस्य)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक-अव्यय (adverb: again)
आहsaid
आह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
ताम्to her / her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
रविःRavi (the Sun)
रविः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Narrator (contextual; likely Vyāsa quoting/relating the scene)

Listener: Saṃjñā

Scene: Saṃjñā beholds Ravi restless and fear-struck; his eyes unsteady; Ravi prepares to speak again—an intimate, tense divine exchange.

R
Ravi (Sūrya)
S
Saṃjñā (implied)

FAQs

Even divine beings face inner agitation; purāṇic narrative frames suffering as a doorway to cosmic outcomes.

No holy site is mentioned in this verse.

None; it is a narrative transition describing emotion and dialogue.