Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 43

व्यास उवाच । तदागतं महासैन्यं दृष्ट्वा भयविलोलितम् । गन्धर्वनगरात्सर्वे विनेशुस्ते दिशो दश

vyāsa uvāca | tadāgataṃ mahāsainyaṃ dṛṣṭvā bhayavilolitam | gandharvanagarātsarve vineśuste diśo daśa

วยาสกล่าวว่า: ครั้นเห็นมหากองทัพนั้นมาถึง—สั่นไหวด้วยความหวาดกลัว—สรรพสัตว์ทั้งปวงก็หนีออกจากนครคันธรรพ ไปยังทิศทั้งสิบ

व्यासःVyāsa
व्यासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvyāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
तद्-आगतम्that which had come
तद्-आगतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आ-गम् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय/PPP) ‘आगत’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष (तत् आगतम् = that which has come)
महा-सैन्यम्the great army
महा-सैन्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + सैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारय (महत् सैन्यम्)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formकृदन्त; क्त्वा-प्रत्यय (Gerund/Absolutive)
भय-विलोलितम्agitated by fear
भय-विलोलितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभय (प्रातिपदिक) + वि-लुल्/लोल् (धातु-आश्रित कृदन्त ‘विलोलित’)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय/PPP) ‘विलोलित’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष (भयेन विलोलितम्)
गन्धर्व-नगरात्from the Gandharva-city
गन्धर्व-नगरात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक) + नगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (गन्धर्वाणां नगरम्)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
विनेशुःperished, were destroyed
विनेशुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-नश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
दिशःdirections
दिशः:
Gati/Karma (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
दशten
दश:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdaśa (प्रातिपदिक/संख्या)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; (दिशः इति विशेष्यस्य) द्वितीया, बहुवचन-सामञ्जस्येण प्रयोगः

Vyāsa

Tirtha: Gandharva-nagara (within Dharmāraṇya narrative)

Type: kshetra

Scene: A luminous, ornate Gandharva city in the background; in the foreground, frightened beings fleeing in all directions; the horizon dark with the approaching host; dust trails and scattered musical instruments left behind.

V
Vyāsa
M
Mahāsainya (great host)
G
Gandharvanagara (city of Gandharvas)
T
Ten directions

FAQs

Worldly splendor collapses before divine justice; fear drives beings to seek refuge when confronted by higher power.

A Gandharva city is mentioned as a narrative locale; the broader Dharmāraṇya region remains the sacred frame.

None; this verse narrates flight and dispersal.