Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 59

Rishi: Not explicitly stated in the Saṃhitā for this yajus; associated with Soma-Avabhṛtha tradition.
Devata: Waters as Sindhu/Samudra; explicitly Viṣṇu and Varuṇa.
Chandas: Tr̥ṣṭubh-like cadence with yajus-prose admixture; not strictly metrical throughout.

स॒न्नः सिन्धु॑रवभृ॒थायोद्य॑तः समु॒द्रो॒ऽभ्यवह्रि॒यमा॑णः स॑लि॒लः प्रप्लु॑तो ययो॒रोज॑सा स्कभि॒ता रजा॑ᳪसि वी॒र्ये॑भिर्वी॒रत॑मा॒ शवि॑ष्ठा । या पत्ये॑ते॒ अप्र॑तीता॒ सहो॑भि॒र्विष्णू॑ अग॒न्वरु॑णा पू॒र्वहू॑तौ

sánnaḥ síndhur avabhṛ́thāyódyataḥ samudró ’bhyavahriyámāṇaḥ saliláḥ praplutó yayór ójasā skabhitā́ rájāṃsi vī́ryebhir vī́ratamā śáviṣṭhā | yā́ patyéte aprátītā sáhobhir víṣṇū agán váruṇā pū́rvahūtau

ขอให้สินธุ (Sindhu) เป็นมงคลแก่พวกเรา ผู้ถูกยกขึ้นเพื่ออวภฤถะ (Avabhṛtha); ขอให้มหาสมุทรซึ่งถูกพัดพาเคลื่อนมา และกระแสน้ำอันหลากล้นท่วมท้น—ด้วยเดชานุภาพของสิ่งนั้น ภูมิภาคทั้งหลายจึงมั่นคง ถูกค้ำจุนไว้ เป็นวีรบุรุษยิ่ง เป็นผู้ทรงพลังยิ่งในบรรดาพลังทั้งหลาย. ผู้ครอบครองโดยกำลังของตน อันไม่มีผู้ต้านทาน—วิษณุ (Viṣṇu) และวรุณะ (Varuṇa) ผู้ถูกอัญเชิญมาแต่โบราณ ได้เสด็จมาแล้ว.

सत्-नः । सिन्धुः । अवभृथाय । उद्यतः । समुद्रः । अभ्यवह्रियमाणः । सलिलः । प्रप्लुतः । ययोः । ओजसा । स्कभिताः । रजांसि । वीर्येभिः । वीरतमाः । शविष्ठाः । या । पत्येते । अप्रतीताः । सहोभिः । विष्णू । अगन् । वरुणा । पूर्वहूतौ ।

सत्being, true; (as) good/auspicious
सत्:
विशेषण (कर्तृ/कर्म-सम्बन्धी)
TypeAdjective/Noun
Rootसत् (√अस् ‘to be’ से निष्पन्न) / सत्-प्रातिपदिक
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (अधिकार/सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootअस्मद्
सिन्धुःthe river/stream; Sindhu
सिन्धुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसिन्धु-
अवभृथायfor the avabhṛtha (final purificatory bath)
अवभृथाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअवभृथ-
उद्यतःraised, lifted up
उद्यतः:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple (Adjective)
Rootउद्-√यम् (यम्) / उद्यत-
समुद्रःthe ocean
समुद्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसमुद्र-
अभिtowards, over
अभि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअभि
अवह्रियमाणःbeing carried along/away
अवह्रियमाणः:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple
Rootअव-√हृ (हृ) / अवह्रियमाण-
सलिलःwater, flood
सलिलः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसलिल-
प्रप्लुतःoverflowed, flooded
प्रप्लुतः:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple (Adjective)
Rootप्र-√प्लु (प्लु) / प्रप्लुत-
ययोःof which two / in which two
ययोः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद्
ओजसाby strength, with vigor
ओजसा:
करण
TypeNoun
Rootओजस्-
स्कभिताःsupported, propped
स्कभिताः:
कर्म-विशेषण (रजांसि)
TypeParticiple
Root√स्कभ् / स्कभित-
रजांसिregions, spaces; (also) dusts
रजांसि:
कर्म (स्कभिताः इति) / विषय
TypeNoun
Rootरजस्-
वीर्येभिःby powers, by heroic energies
वीर्येभिः:
करण
TypeNoun
Rootवीर्य-
वीरतमाmost heroic
वीरतमा:
सम्बोधन/विशेषण (देवतासम्बन्धी)
TypeAdjective
Rootवीरतमा- (वीर + तमप्)
शविष्ठाstrongest
शविष्ठा:
सम्बोधन/विशेषण
TypeAdjective
Rootशविष्ठ- (शवस् ‘strength’ + इष्ठ)
याःwho (fem. pl.)
याः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद्
पत्येतेthey fly/fall, they move swiftly
पत्येते:
क्रिया
TypeVerb
Root√पत् (पत्) / पत्यते
अप्रतीताःunopposed, unchecked
अप्रतीताः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective/Participle
Rootअ-प्रतीत- (√प्र-इ ‘to go/approach’/√प्र-इति ‘to be known’ से; ‘not opposed/not checked’ अर्थ)
सहोभिःwith mights, with forces
सहोभिः:
करण
TypeNoun
Rootसहस्-
विष्णूO Viṣṇu
विष्णू:
सम्बोधन
TypeNoun (Deity)
Rootविष्णु-
अगन्they went
अगन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√गम् (गम्)
वरुणाO Varuṇa
वरुणा:
सम्बोधन
TypeNoun (Deity)
Rootवरुण-
पूर्वहूतौO you two who are invoked beforehand/first-invoked
पूर्वहूतौ:
सम्बोधन
TypeAdjective (Dual epithet)
Rootपूर्वहूत- (पूर्व + √ह्वा ‘to call’ क्त)
S
Sindhu (River/Waters)
S
Samudra (Ocean)
S
Salila (Flood/Waters)
V
Viṣṇu
V
Varuṇa