Previous Mantra

Mantra 97

Rishi: Ṛgvedic Indra/Indra–Viṣṇu tradition
Devata: Indra (with explicit address to Viṣṇu)
Chandas: Mixed/Tr̥ṣṭubh-dominant (requires RV-source metrical confirmation due to the composite, multi-pāda structure).

अ॒स्येदिन्द्रो॑ वावृधे॒ वृष्ण्य॒ᳪ शवो॒ मदे॑ सु॒तस्य॒ विष्ण॑वि । अ॒द्या तम॑स्य महि॒मान॑मा॒यवोऽनु॑ ष्टुवन्ति पू॒र्वथा॑ । इ॒मा उ॑ त्वा यस्या॒यम॒यᳪ स॒हस्र॑मू॒र्ध्व ऊ॒ षु ण॑:

asyéd índro vāvṛdhe vṛ́ṣṇyaṃ śávo máde sutásya víṣṇavi | adyā́ tám asya mahimā́nam āyávo'nu ṣṭuvanti pū́rvathā | imā́ u tvā yasyāyám ayáṃ sahásram ūrdhvá ū ṣú naḥ

ด้วย (น้ำโสมนี้) อินทราย่อมทวีแรง—เดชชายชาตรีของท่าน—ในความปีติแห่งโสมที่คั้นแล้ว, โอ วิษณุ. วันนี้ผู้บูชายัญทั้งหลายดังแต่ก่อน ย่อมติดตามและสรรเสริญมหิทธิฤทธิ์ของท่าน. บทสรรเสริญเหล่านี้แลเป็นของท่าน—ผู้ซึ่งพลังนี้และพลังนั้นเป็นพันเท่า ยกสูงขึ้นเพื่อพวกเรา.

अ॒स्य । इत् । इन्द्रः॑ । वावृधे । वृष्ण्य॑म् । शवः॑ । मदे॑ । सु॒तस्य॑ । विष्ण॑वि । अ॒द्य । तम॑स्य । महि॒मान॑म् । आ॒यवः॑ । अनु॑ । ष्टुवन्ति । पू॒र्वथा॑ । इ॒माः । उ॒ । त्वा॒ । यस्य॑ । अ॒यम् । अ॒यम् । स॒हस्र॑म् । ऊ॒र्ध्वः । ऊ॒ । सु । नः ।

अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इत्indeed / just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वावृधेhas grown / has increased
वावृधे:
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
वृष्ण्यम्manly power / virility
वृष्ण्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृष्ण्य (प्रातिपदिक)
शवःstrength, might
शवः:
कर्तृ (सह-कर्तृ/विधेय-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
मदेin exhilaration / in intoxication
मदे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
सुतस्यof the pressed (Soma)
सुतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √सु ‘to press’)
विष्णविO Viṣṇu
विष्णवि:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
अद्यtoday / now
अद्य:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
तम्him / that
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof this (one)
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
महिमानम्greatness, majesty
महिमानम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
आयवःthe living (men), the descendants
आयवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआयु (प्रातिपदिक) → वैदिक बहुवचन ‘आयवः’
अनुafter, along; in succession
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
ष्टुवन्तिthey praise
ष्टुवन्ति:
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
पूर्वथाas before / in the former way
पूर्वथा:
TypeIndeclinable
Rootपूर्वथा (अव्यय; ‘पूर्व’ + ‘था’)
इमाःthese
इमाः:
कर्तृ (विधेय-सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
and / indeed
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अयम्this
अयम्:
कर्तृ (विधेय-सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अयम्this
अयम्:
कर्तृ (विधेय-सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
विशेषण (संख्या)
TypeNumeral/Noun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
ऊर्ध्वःupright, raised
ऊर्ध्वः:
विधेय-विशेषण
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
indeed / and
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
षुverily / quickly (emphatic)
षु:
TypeIndeclinable
Rootषु (निपात; वैदिक)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
I
Indra
V
Viṣṇu
S
Soma