Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 27

Rishi: RV seer-tradition (Indra dialogue/praise)
Devata: Indra
Chandas: Mixed/Triṣṭubh-dominant (as transmitted)

कुत॒स्त्वमि॑न्द्र॒ माहि॑न॒: सन्नेको॑ यासि सत्पते॒ किं त॑ इ॒त्था । सं पृ॑च्छसे समरा॒णः शु॑भा॒नैर्वो॒चेस्तन्नो॑ हरिवो॒ यत्ते॑ अ॒स्मे । म॒हाँ२ इन्द्रो॒ य ओज॑सा क॒दा च॒न स्त॒रीर॑सि क॒दा च॒न प्र यु॑च्छसि

kútaḥ tvám indra mā́hinaḥ sánnéko yāsi satpate kíṃ ta itthā́ | sáṃ pṛcchase samarāṇáḥ śubhānáir vóces tán no harivo yát te asmè | mahā́n índro yá ójasā kadā́ cana starī́r asi kadā́ cana prá yúcchasi

อินทระผู้ทรงมหิทธิฤทธิ์ เสด็จมาจากที่ใด? เมื่อทรงดำเนินไปเพียงลำพัง โอ้เจ้าแห่งผู้ประเสริฐ—สิ่งนี้หมายความว่าอย่างไร? พระองค์ทรงไต่ถาม ขณะทรงต่อสู้พร้อมด้วยความช่วยเหลืออันรุ่งเรือง; โอ้ผู้ขับม้าสีน้ำตาลแดง จงบอกแก่เรา—สิ่งที่เป็นของพระองค์เพื่อเรา. อินทระทรงยิ่งใหญ่ด้วยพลัง: ไม่เคยมีเวลาใดที่พระองค์ถูกแซง; ไม่เคยมีเวลาใดที่พระองค์ถอยร่น.

कुतः॑ । त्वम् । इ॒न्द्र॒ । माहि॑नः । सन् । एकः॑ । यासि । सत्पते । किम् । ते । इत्था । सम् । पृ॒च्छ॒से॒ । स॒म॒रा॒णः । शु॒भा॒नैः । वो॒चेः । तत् । नः॒ । ह॒रि॒वः॒ । यत् । ते । अ॒स्मे इति । म॒हान् । इन्द्रः॑ । यः । ओज॑सा । क॒दा च॒न । स्त॒रीर॑सि । क॒दा च॒न । प्र । यु॒च्छ॒सि

कुतःwhence? from what cause/place?
कुतः:
Apādāna
TypeIndeclinable
Rootकुतस् (प्रश्नाव्यय) < किम्
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद्
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
माहिनःof (your) greatness / mighty one’s
माहिनः:
Sambandha (genitive)
TypeAdjective
Rootमाहिन् (प्रातिपदिक; ‘महिमन्/माहात्म्य’ से)
सन्being
सन्:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple
Rootअस् (धातु) → सन् (वर्तमान कृदन्त/शतृदन्त)
एकःalone, single
एकः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
यासिyou go
यासि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
सत्पतेO lord of the good/true
सत्पते:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसत्पति (प्रातिपदिक; सत्+पति)
किम्what?
किम्:
Karma (प्रश्नार्थे)
TypePronoun
Rootकिम्
तेto/for you; your
ते:
Sampradāna/Sambandha (contextual: ‘for you/your’)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
इत्थाthus, in this manner
इत्था:
Adhikaraṇa (प्रकारे)
TypeIndeclinable
Rootइत्था (अव्यय)
सम्together, fully
सम्:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
पृच्छसेyou ask, you inquire
पृच्छसे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
समराणःcontending, engaged in battle
समराणः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमर (प्रातिपदिक) → समराण (कृदन्त/विशेषण; ‘समरे’ स्थितः) अथवा ‘समर’ से विशेषण
शुभानैःwith auspicious (ones/things)
शुभानैः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootशुभान (प्रातिपदिक; ‘शुभ’ से)
वोचेस्may you speak / you should say
वोचेस्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
नःfor us; our
नः:
Sampradāna (for us) / Sambandha (our)
TypePronoun
Rootअस्मद्
हरिवःO Hariva (Indra, having tawny steeds)
हरिवः:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootहरिवत्/हरिव (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषण)
यत्which, what
यत्:
Karma (relative)
TypePronoun
Rootयद्
तेof you, your
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अस्मेamong us, in us
अस्मे:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootअस्मद्
महान्great
महान्:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहान्त् (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā (relative)
TypePronoun
Rootयद्
ओजसाby strength, with might
ओजसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
कदाwhen?
कदा:
Adhikaraṇa (काले)
TypeIndeclinable
Rootकदा (अव्यय) < किम्
चनever; at all (in ‘कदा चन’ = ‘ever/at any time’)
चन:
(निपात)
TypeIndeclinable
Rootचन (अव्यय; ‘च’+न)
स्तरीर्you overcome, you pass over
स्तरीर्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तॄ (धातु; ‘स्तरणे/अतिक्रमे’) → स्तरीः/स्तरीर् (वैदिक रूप)
असिyou are
असि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
कदाwhen?
कदा:
Adhikaraṇa (काले)
TypeIndeclinable
Rootकदा (अव्यय)
चनever; at all
चन:
(निपात)
TypeIndeclinable
Rootचन (अव्यय)
प्रforth, forward
प्र:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
युच्छसिyou fight/strive; you engage
युच्छसि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootयुज्/युच्छ् (धातु; वैदिक ‘युच्छ’ = ‘युध्/युज्’ से ‘युच्छति’ प्रकारः)
I
Indra