Mantra 15

Rishi: As per anukramaṇī tradition for this invitatory verse-set (to be verified)

Devata: Agni; and specifically Mitra and Aryaman as seated guests

Chandas: Triṣṭubh (to be confirmed)

Samhita Patha (Devanagari)

श्रु॒धि श्रु॑त्कर्ण॒ वह्नि॑भिर्दे॒वैर॑ग्ने स॒याव॑भिः । आ सी॑दन्तु ब॒र्हिषि॑ मि॒त्रो अ॑र्य॒मा प्रा॑त॒र्यावा॑णो अध्व॒रम्

Transliteration

śrudhí śrutkarṇa vahnibhír deváir agne sayā́vabhiḥ | ā́ sīdantu barhíṣi mitró aryámā prātar-yā́vāṇo adhvarám

Translation

ขอทรงสดับเถิด โอ อัคนี (Agni) ผู้มีโสตอันไวต่อเสียง; พร้อมด้วยเหล่าเทวะ (deva) พร้อมด้วยผู้หาม/ผู้นำพา (vahni) และสหายของท่าน. ขอให้มิตระ (Mitra) และอริยมัน (Aryaman) ผู้มาแต่รุ่งอรุณ จงนั่งลงบนบัรหิส (barhis) เพื่อร่วมในอัธวร (adhvara) คือพิธีบูชานี้

Padapatha (Word Analysis)

श्रु॒धि । श्रु॑त्-कर्ण । वह्नि॑भिः । दे॒वैः । अ॑ग्ने । स॒याव॑भिः । आ । सी॑दन्तु । ब॒र्हिषि॑ । मि॒त्रः । अ॑र्य॒मा । प्रा॑त॒र्-यावा॑णः । अध्व॒रम्

Word by Word

• श्रुधि: hear (listen)
• श्रुधि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)

• श्रुत्कर्ण: O having ears that hear (keen-eared)
• श्रुत्कर्ण: (सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: श्रुत्-कर्ण (प्रातिपदिक; श्रुत् < श्रु + कर्ण)

• वह्निभिः: with the bearers/priests (vahnis)
• वह्निभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: वह्नि (प्रातिपदिक)

• देवैः: with the gods
• देवैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सयावभिः: with the companions/fellow-travellers
• सयावभिः: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: सयाव (प्रातिपदिक)

• आ: hither; towards
• आ: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• सीदन्तु: let them sit
• सीदन्तु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सद् (धातु)

• बर्हिषि: on the sacred grass (barhis)
• बर्हिषि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: बर्हिस् (प्रातिपदिक)

• मित्रः: Mitra
• मित्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• अर्यमा: Aryaman
• अर्यमा: Kartā
• Type: Noun
• Root: अर्यमन् (प्रातिपदिक)

• प्रातर्यावाणः: coming/arriving in the morning
• प्रातर्यावाणः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: प्रातर्-यावन् (प्रातिपदिक; यावन् ‘going/coming’)

• अध्वरम्: the sacrifice/rite
• अध्वरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अध्वर (प्रातिपदिक)

Entities Mentioned

• Agni
• Mitra
• Aryaman
• Viśve Devāḥ (the gods collectively)