Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Rishi: Sectional Ṛgvedic provenance; ritual tradition associates these with Aśvamedha liturgy.
Devata: Agni; also Sādhyas and Devas as recipients.
Chandas: Triṣṭubh (approximate).

प्र॒जाप॑ते॒स्तप॑सा वावृधा॒नः स॒द्यो जा॒तो द॑धिषे य॒ज्ञम॑ग्ने । स्वाहा॑कृतेन ह॒विषा॑ पुरोगा या॒हि सा॒ध्या ह॒विर॑दन्तु दे॒वाः

prajā́pates tápasā vāvṛdhānás sadyó jātó dadhīṣe yajñám agne | svā́hākṛtena havíṣā purogā yā́hi sā́dhyā havír adantu devā́ḥ |

ผู้เจริญกำลังด้วยตบะของปรชาปติ (Prajāpati) ครั้นบังเกิดแล้วโดยฉับพลัน ท่านได้ทรงรับพิธีบูชา (yajña) ไว้ โอ อัคนี (Agni) จงไปเป็นผู้นำหน้าด้วยเครื่องบูชา (havis) ที่ประกอบด้วยคำว่า สวาหา (svāhā) ขอให้เหล่าสาธยะ (Sādhyas) และเหล่าเทพทั้งหลาย ได้เสวยเครื่องบูชานี้เถิด

प्र॒जा-प॑तेः । तप॑सा । वावृधा॒नः । स॒द्यः । जा॒तः । द॒धिषे । य॒ज्ञम् । अ॒ग्ने । स्वाहा॑-कृतेन । ह॒विषा॑ । पु॒रः-गा । या॒हि । सा॒ध्या । ह॒विः । अ॒दन्तु । दे॒वाः

प्रजापतेःof Prajāpati
प्रजापतेः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रा-√जन् + पति)
तपसाby austerity / by heat (tapas)
तपसा:
करण
TypeNoun
Rootतपस्
वावृधानःhaving grown / being strengthened
वावृधानः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeVerb (participle)
Root√वृध् (वर्धने)
सद्यःimmediately
सद्यः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसद्यः
जातःborn
जातः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeVerb (participle)
Root√जन् (जनने)
दधिषेyou place / you establish (for yourself)
दधिषे:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा (धारणे) [आत्मनेपद]
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि
स्वाहाकृतेनwith (that) made with ‘svāhā’ / with the svāhā-made (rite)
स्वाहाकृतेन:
करण
TypeAdjective (instrumental)
Rootस्वाहाकृत (स्वाहा + √कृ त-कृदन्त)
हविषाwith oblation
हविषा:
करण
TypeNoun
Rootहविस्
पुरोगाःgoing in front / as leaders
पुरोगाः:
कर्तृ (याहि इत्यस्य सहचर/विशेषण)
TypeAdjective/Noun
Rootपुरोग (पुरस् + √गम्/√गा ‘to go’)
याहिgo
याहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√या (गत्यर्थे)
साध्याःthe Sādhyas (a class of gods)
साध्याः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसाध्य
हविःthe oblation
हविः:
कर्म
TypeNoun
Rootहविस्
अदन्तुlet (them) eat
अदन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Root√अद् (भक्षणे)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव
A
Agni
P
Prajāpati
S
Sādhyas
D
Devas (Viśve Devāḥ)