Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 59

Rishi: Yājñavalkya-tradition.
Devata: Agni (as Hotṛ) with allocations to Aśvins, Sarasvatī, and Indra (Sutrāman).
Chandas: Yajus/procedural prose.

अ॒ग्निम॒द्य होता॑रमवृणीता॒यं यज॑मान॒: पच॒न् पक्ती॒: पच॑न् पुरो॒डाशा॑न् ब॒ध्नन्न॒श्विभ्यां॒ छाग॒ᳪ सर॑स्वत्यै मे॒षमिन्द्रा॑य ऋष॒भᳪ सु॒न्वन्न॒श्विभ्या॒ᳪ सर॑स्वत्या॒ इन्द्रा॑य सु॒त्राम्णे॑ सुरासो॒मान्

agním adyá hotā́ram avṛṇīta̱yáṁ yájamānaḥ pácan paktī́ḥ pácan puroḍā́śān bádhnan aśvíbhyā̱ṁ chāgá̱ṁ sárasvatyai méṣam índrāya ṛṣabhá̱ṁ súnvan aśvíbhyā̱ṁ sárasvatyā índrāya sutrā́mṇe surāsomā́n

วันนี้ ยชามานะ (yajamāna ผู้ประกอบยัญ) ได้เลือกอัคนี (Agni) เป็นโหตฤ (Hotṛ ผู้สวดบูชา): ต้มส่วนที่ต้องต้ม ปรุงขนมปุโรฑาศะ (puroḍāśa); ผูกแพะตัวผู้สำหรับอัศวินคู่ (Aśvin), แกะตัวผู้สำหรับสรัสวตี (Sarasvatī), โคผู้สำหรับอินทระ (Indra); และคั้นสุราและโสมะ (surā และ soma) เพื่ออัศวิน เพื่อสรัสวตี เพื่ออินทระผู้คุ้มครองดี (sutrāman).

अ॒ग्निम् । अ॒द्य । होता॑रम् । अ॒वृ॒णी॒त । अ॒यम् । यज॑मानः । पच॑न् । पक्तीः॑ । पच॑न् । पुरो॒डाशा॑न् । ब॒ध्नन् । अ॒श्विभ्या॑म् । छाग॑म् । सर॑स्वत्यै । मे॒षम् । इन्द्रा॑य । ऋष॒भम् । सु॒न्वन् । अ॒श्विभ्या॑म् । सर॑स्वत्या । इन्द्रा॑य । सु॒त्राम्णे॑ । सु॒रा-सो॒मान्

अग्निम्Agni (as the object)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
अद्यtoday/now
अद्य:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
होतारम्the Hotṛ-priest
होतारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहोतृ- (प्रातिपदिक)
अवृणीतchose/selected
अवृणीत:
Kriyā
TypeVerb
Rootवृ (वृञ्) + अव-
अयम्this
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
यजमानःthe sacrificer
यजमानः:
Kartā
TypeNoun
Rootयजमान- (प्रातिपदिक; यज्-धातोः वर्तमानकृदन्त-आधार)
पचन्cooking
पचन्:
Kartā
TypeVerb
Rootपच् (धातु) → पचत् (वर्तमान-कृदन्त)
पक्तीःcooked portions/offerings
पक्तीः:
कर्म
TypeNoun
Rootपक्ति- (प्रातिपदिक)
पचन्cooking
पचन्:
Kartā
TypeVerb
Rootपच् (धातु) → पचत् (वर्तमान-कृदन्त)
पुरोडाशान्puroḍāśa cakes
पुरोडाशान्:
कर्म
TypeNoun
Rootपुरोडाश- (प्रातिपदिक)
बध्नन्binding/tying
बध्नन्:
Kartā
TypeVerb
Rootबन्ध् (धातु) → बध्नत् (वर्तमान-कृदन्त)
अश्विभ्याम्to the Aśvins (two)
अश्विभ्याम्:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअश्विन्- (प्रातिपदिक)
छागम्a goat
छागम्:
कर्म
TypeNoun
Rootछाग- (प्रातिपदिक)
सरस्वत्यैto Sarasvatī
सरस्वत्यै:
Sampradāna
TypeNoun
Rootसरस्वती- (प्रातिपदिक)
मेषम्a ram
मेषम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमेष- (प्रातिपदिक)
इन्द्रायto Indra
इन्द्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
ऋषभम्a bull
ऋषभम्:
कर्म
TypeNoun
Rootऋषभ- (प्रातिपदिक)
सुन्वन्pressing (soma)
सुन्वन्:
Kartā
TypeVerb
Rootसु (सुनोति) (धातु) → सुन्वत् (वर्तमान-कृदन्त)
अश्विभ्याम्to the Aśvins
अश्विभ्याम्:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअश्विन्- (प्रातिपदिक)
सरस्वत्यैto Sarasvatī
सरस्वत्यै:
Sampradāna
TypeNoun
Rootसरस्वती- (प्रातिपदिक)
इन्द्रायto Indra
इन्द्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
सुत्राम्णेto the well-protecting one (Indra)
सुत्राम्णे:
Sampradāna
TypeNoun/Adjective
Rootसुत्रामन्- (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)
सुरासोमान्sura-and-soma drinks (offerings)
सुरासोमान्:
कर्म
TypeNoun
Rootसुरा-सोम (समास-प्रातिपदिक)
A
Agni (Hotṛ)
A
Aśvins
S
Sarasvatī
I
Indra Sutrāman