Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Rishi: Agnicayana tradition (formulaic; r̥ṣi not individually specified in VS for this composite identification).
Devata: Yajña as Suparṇa/Garutmān (sacrificial bird); implicitly Agni as the altar’s indwelling fire.
Chandas: Mixed/prose-like yajus (anatomical enumeration; not a single fixed metre)

सु॒प॒र्णो॒ऽसि ग॒रुत्माँ॑स्त्रि॒वृत्ते॒ शिरो॑ गाय॒त्रं चक्षु॑र्बृहद्रथन्त॒रे पक्षौ । स्तोम॑ आ॒त्मा छन्दा॒ᳪस्यङ्गा॑नि॒ यजूँ॑ᳪषि॒ नाम॑ । साम॑ ते त॒नूर्वा॑मदे॒व्यं य॑ज्ञाय॒ज्ञियं॒ पुच्छं॒ धिष्ण्या॑: श॒पाः । सु॒प॒र्णो॒ऽसि ग॒रुत्मा॒न्दिवं॑ गच्छ॒ स्व॑: पत

supárṇo’si garútmāṃs trivṛ́tte śíro gāyatráṃ cákṣur bṛhadrathantaráe pákṣau | stóma ātmā́ chándāṃsy áṅgāni yajū́ṃṣi nā́ma | sā́ma te tanū́r vāmadevyáṃ yajñāyajñíyaṃ púcchaṃ dhiṣṇyā́ḥ śápāḥ | supárṇo’si garútmān dívaṃ gaccha svàḥpat

ท่านคือผู้มีปีกงาม คือครุฑผู้มีกำลังแห่งปีก (Garutmān). ตรีวฤต (Trivṛt) เป็นศีรษะของท่าน; คายตรี (Gāyatrī) เป็นดวงตา; พฤหัต (Bṛhat) และรถันตระ (Rathantara) เป็นปีกทั้งสอง. สโตมะ (Stoma) เป็นอัตตาของท่าน; ฉันท์ทั้งหลาย (Chandas) เป็นอวัยวะ; มนตร์ยชุส (Yajus) เป็นนามของท่าน. สามัน (Sāman) เป็นกายของท่าน; วามเทวยะ (Vāmadevya) เป็นของท่าน; ยัชญายัชญินียะ (Yajñāyajñiya) เป็นหางของท่าน; ที่นั่งไฟพิธีดิษณยะ (Dhisṇya) เป็นขนปีกและที่ค้ำจุน. ท่านคือผู้มีปีกงาม ครุฑผู้มีกำลังแห่งปีก: จงไปสู่สวรรค์ ไปสู่พระผู้เป็นเจ้าแห่งสวะห์ (Svah).

सु-पर्णः । असि । गरुत्मान् । त्रि-वृत्ते । शिरः । गायत्रम् । चक्षुः । बृहत्-रथन्तरे । पक्षौ । स्तोमः । आत्मा । छन्दांसि । अङ्गानि । यजूंषि । नाम । साम । ते । तनूः । वामदेव्यम् । यज्ञायज्ञियम् । पुच्छम् । धिष्ण्याः । शपाः । सु-पर्णः । असि । गरुत्मान् । दिवम् । गच्छ । स्वः-पत्

सुपर्णःthe fair-winged one
सुपर्णः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसुपर्ण (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
(सम्बन्ध/विधेय)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
गरुत्मान्Garutmān (winged one; Garuḍa)
गरुत्मान्:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगरुत्मन् (प्रातिपदिक)
त्रिवृत्threefold (tri-vṛt)
त्रिवृत्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootत्रिवृत् (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
शिरःhead
शिरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
गायत्रम्Gāyatra (metre/chant)
गायत्रम्:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगायत्र (प्रातिपदिक)
चक्षुःeye
चक्षुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
बृहद्Bṛhat (Sāman)
बृहद्:
कर्तृ
TypeNoun
Rootबृहद् (प्रातिपदिक)
रथन्तरेand Rathantara (Sāman)
रथन्तरे:
विशेषण
TypeNoun
Rootरथन्तर (प्रातिपदिक)
पक्षौ(two) wings
पक्षौ:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
स्तोमःstoma (hymn/chant)
स्तोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
आत्माself
आत्मा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
छन्दांसिmetres
छन्दांसि:
कर्तृ
TypeNoun
Rootछन्दस् (प्रातिपदिक)
अङ्गानिlimbs
अङ्गानि:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक)
यजूंषिYajus-formulas
यजूंषि:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयजुस् (प्रातिपदिक)
नामname
नाम:
कर्तृ
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
सामSāman (chant)
साम:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
तनूःbody
तनूः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
वामदेव्यम्Vāmadeva-related (Vāmadevyam)
वामदेव्यम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootवामदेव्य (प्रातिपदिक)
यज्ञायज्ञियम्fit for sacrifice
यज्ञायज्ञियम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootयज्ञायज्ञिय (प्रातिपदिक)
पुच्छम्tail
पुच्छम्:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपुच्छ (प्रातिपदिक)
धिष्ण्याःDhishṇyā-hearths (sacred seats)
धिष्ण्याः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधिष्ण्य (प्रातिपदिक)
शपाःcurses/bonds (śapāḥ)
शपाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootशप (प्रातिपदिक)
सुपर्णःthe fair-winged one
सुपर्णः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसुपर्ण (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
(सम्बन्ध/विधेय)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
गरुत्मान्Garutmān
गरुत्मान्:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगरुत्मन् (प्रातिपदिक)
दिवम्to heaven
दिवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
गच्छgo
गच्छ:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
स्वःto the heavenly world
स्वः:
कर्म
TypeNoun
Rootस्वर् (प्रातिपदिक)
पतfly (alight/soar)
पत:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Y
Yajña (as Suparṇa/Garutmān)
A
Agni (altar-fire within the bird/altar)
S
Sūrya/Heaven (Svarga, Dyauḥ)