Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 27

सर्गविभागवर्णनम्

Classification of Creation: the Nine Sargas and the Streams of Beings

दशधा चैकधा चक्रे स्वात्मानं प्रभुरीश्वरः । ते तेनोक्ता महात्मानो दशधा चैकधा कृताः । यूयं सृष्टा मया वत्सा लोकानुग्रहकारणात् । तस्मात्सर्वस्य लोकस्य स्थापनाय हिताय च

daśadhā caikadhā cakre svātmānaṃ prabhurīśvaraḥ | te tenoktā mahātmāno daśadhā caikadhā kṛtāḥ | yūyaṃ sṛṣṭā mayā vatsā lokānugrahakāraṇāt | tasmātsarvasya lokasya sthāpanāya hitāya ca

องค์พระผู้เป็นเจ้า ผู้เป็นอีศวรสูงสุด ทรงสำแดงพระอาตมันทั้งเป็นหนึ่งและเป็นสิบประการ มหาตมาทั้งหลายเมื่อได้รับพระบัญชาจึงเป็นสิบประการและเป็นหนึ่งด้วย พระองค์ตรัสว่า “ลูกเอ๋ย เราสร้างพวกเจ้าเพื่อเกื้อกูลแก่โลกทั้งหลาย ฉะนั้นจงกระทำเพื่อความตั้งมั่นและสวัสดิ์ของโลกทั้งปวง”

daśadhātenfold
daśadhā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootdaśadhā (अव्यय)
Formअव्यय (प्रकारवाचक): in ten ways
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
ekadhāas one
ekadhā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootekadhā (अव्यय)
Formअव्यय (प्रकारवाचक): in one way
cakremade, fashioned
cakre:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
sva-ātmānamhis own self
sva-ātmānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsva (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समास: कर्मधारय (sva + ātmānam) ‘his own self’
prabhuḥthe Lord
prabhuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
īśvaraḥthe ruler
īśvaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समनाधिकरण (apposition to prabhuḥ)
tethey
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
tenaby him / by that
tena:
Karana (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम
uktāḥhaving been told/commanded
uktāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootukta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √vac)
Formक्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (of te)
mahātmānaḥgreat-souled ones
mahātmānaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā-ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समास: कर्मधारय (mahān ātmā yasya)
daśadhātenfold
daśadhā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootdaśadhā (अव्यय)
Formअव्यय (प्रकारवाचक)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
ekadhāas one
ekadhā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootekadhā (अव्यय)
Formअव्यय (प्रकारवाचक)
kṛtāḥwere made
kṛtāḥ:
Pradhāna-viśeṣaṇa (विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √kṛ)
Formक्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय (predicate)
yūyamyou (all)
yūyam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyuṣmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन; मध्यमपुरुष-सर्वनाम
sṛṣṭāḥcreated
sṛṣṭāḥ:
Pradhāna-viśeṣaṇa (विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootsṛṣṭa (कृदन्त-प्रातिपदिक; √sṛj)
Formक्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय (predicate)
mayāby me
mayā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन; उत्तमपुरुष-सर्वनाम
vatsāḥdear children
vatsāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvatsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बोधनार्थक-प्रयोग (vocative sense though form is nominative plural)
loka-anugraha-kāraṇātfor the sake/cause of benefiting the worlds
loka-anugraha-kāraṇāt:
Apadana (अपादान/हेतु)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक) + anugraha (प्रातिपदिक) + kāraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; समास: तत्पुरुष (lokānām anugrahasya kāraṇam)
tasmāttherefore
tasmāt:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottasmāt (अव्यय/सर्वनाम-रूप)
Formअव्ययप्राय (ablative adverb): therefore/from that reason
sarvasyaof all
sarvasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन; विशेषण (of lokasya)
lokasyaof the world
lokasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
sthāpanāyafor establishment
sthāpanāya:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootsthāpanā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; प्रयोजन-द्योतक (purpose)
hitāyafor welfare
hitāya:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Roothita (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक/पुं (भावार्थ), चतुर्थी, एकवचन; प्रयोजन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)

Lord Shiva

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Role: teaching

Cosmic Event: cosmogonic emanation (vyūha) of the Lord into one-and-many

S
Shiva

FAQs

It presents Shiva as Pati (the Supreme Lord) who freely manifests unity and multiplicity, and creates exalted beings to uphold the worlds through His anugraha (grace), showing that cosmic order serves spiritual welfare.

By affirming Shiva’s ability to be both the One and the many, it supports Saguna worship—approaching the One Lord through manifest forms such as the Linga—while remembering His transcendent sovereignty beyond form.

The takeaway is seva and dharma as worship: stabilize the world through righteous conduct while meditating on Shiva as the One who appears as many—commonly supported by japa of “Om Namaḥ Śivāya” and steady devotion.