Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

द्विजेश्वरावतारः

The Manifestation of Shiva as Dvijeśvara

हे नाथनाथ हे कान्त हा शम्भो हा जगद्गुरो । इति रोरूयमाणां तां व्याघ्रो जग्रास भीषणः

he nāthanātha he kānta hā śambho hā jagadguro | iti rorūyamāṇāṃ tāṃ vyāghro jagrāsa bhīṣaṇaḥ

นางร่ำไห้คร่ำครวญว่า “โอ้เจ้าแห่งเจ้านายทั้งปวง! โอ้ที่รัก! โอ้พระศัมภู! โอ้ครูแห่งโลก!” ครั้นนางครวญเช่นนั้น เสืออันน่าสะพรึงก็ฉวยและกลืนกินนาง

हेO
हे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootहे (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बोधनसूचक (vocative particle)
नाथनाथO lord of lords
नाथनाथ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनाथ + नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (‘नाथानां नाथः’ = lord of lords)
हेO
हे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootहे (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बोधनसूचक
कान्तO beloved
कान्त:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
हाalas!
हा:
Sambodhana (सम्बोधन/udgāra)
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय)
Formअव्यय; शोक/आक्रोशसूचक निपात (interjection of lament)
शम्भोO Śambhu
शम्भो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
हाalas!
हा:
Sambodhana (सम्बोधन/udgāra)
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय)
Formअव्यय; शोकसूचक निपात
जगद्गुरोO teacher of the world
जगद्गुरो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootजगत् + गुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘जगतः गुरुः’)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उक्तिसूचक (quotative)
रोरूयमाणाम्wailing
रोरूयमाणाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरु (धातु)
Formयक्-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (Present Passive Participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘crying, wailing’ (agreeing with ताम्)
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
व्याघ्रःthe tiger
व्याघ्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootव्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जग्रासdevoured
जग्रास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रस् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
भीषणःterrible
भीषणः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभीषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (agreeing with व्याघ्रः)

Suta Goswami (narrating to the sages of Naimisharanya)

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Sadāśiva

Mantra: हे नाथनाथ हे कान्त हा शम्भो हा जगद्गुरो

Type: stotra

Role: liberating

S
Shiva

FAQs

The verse highlights the intensity of śaraṇāgati (taking refuge) in Śiva as Nāthanātha and Jagadguru, while also reminding that mere crying out without inner transformation and right action may not immediately avert the ripening of prārabdha-karma.

The addressed epithets—Śambhu, Jagadguru, Nāthanātha—are Saguna invocations of Śiva, showing personal devotion to the compassionate Lord who is worshipped through the Liṅga as an accessible form for prayer, surrender, and purification.

A practical takeaway is to cultivate steady bhakti with japa of the Pañcākṣarī mantra (“Om Namaḥ Śivāya”) and daily remembrance of Śiva as protector, rather than turning to prayer only in moments of fear.