Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 25

त्रिपुरवर्णनम् (Tripura-varṇanam) — “Description of Tripura”

प्रादुरासीत्ततो ब्रह्मा सुरासुरगुरुर्महान् । संतुष्टस्तपसा तेषां वरं दातुं महायशाः

prādurāsīttato brahmā surāsuragururmahān | saṃtuṣṭastapasā teṣāṃ varaṃ dātuṃ mahāyaśāḥ

แล้วพระพรหมผู้ยิ่งใหญ่ อาจารย์แห่งทั้งเทวะและอสูร ก็ปรากฏพระองค์ ทรงพอพระทัยในตบะของพวกเขา พระผู้มีเกียรติยิ่งจึงเสด็จมาเพื่อประทานพร

muni-deva-asuraiḥwith sages, gods, and asuras
muni-deva-asuraiḥ:
Sahakāraka/Instrument (करण/सह)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक) + deva (प्रातिपदिक) + asura (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन); dvandva: ‘sages, gods, and asuras’
sārdhamtogether with
sārdham:
Saha (सह)
TypeIndeclinable
Rootsārdham (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), postposition/adverb meaning ‘together with’
sāṃtva-pūrvamfirst with conciliation
sāṃtva-pūrvam:
Prakāra (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootsāṃtva (प्रातिपदिक) + pūrva (प्रातिपदिक)
FormAvyayībhāva (अव्ययीभाव) used adverbially; Accusative singular neuter form functioning as avyaya: ‘with conciliation first’
idamthis
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); pronoun
vacaḥspeech; words
vacaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvacana/vacas (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
tataḥthen; thereafter
tataḥ:
Kāla/Anantaram (काल/अनन्तर)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण) of sequence
tānthem
tān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन); pronoun
abravītsaid; spoke
abravīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Roota-√brū (धातु; ब्रू)
FormLuṅ (लुङ्; aorist), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
sarvānall
sarvān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन) qualifying tān
sarva-bhūta-pitāmahaḥthe grandsire of all beings (Brahmā)
sarva-bhūta-pitāmahaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + bhūta (प्रातिपदिक) + pitāmaha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); tatpuruṣa: ‘grandfather (creator) of all beings’

Suta Goswami (narrating to the sages at Naimisharanya)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

B
Brahma
D
Devas
A
Asuras

FAQs

It highlights tapas as a force that draws divine attention and yields results; yet in Shaiva understanding, boons are secondary to aligning one’s will with dharma and, ultimately, devotion to Pati (Śiva) for lasting liberation.

The verse shows the general Purāṇic principle that disciplined practice brings divine response; in Linga/Saguna Śiva worship, the same tapas is refined into steady pūjā, japa (especially the Pañcākṣarī), and surrender—seeking not merely boons but Śiva’s grace.

A clear takeaway is tapas: regular vrata-like discipline with mantra-japa (e.g., “Om Namaḥ Śivāya”), purity of conduct, and focused meditation—so that spiritual effort matures into grace rather than mere worldly attainments.