Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

नारदमोहवर्णनम् — Description of Nārada’s Delusion

विधायेत्थं विष्णुरूपं ग्रहीतुं मुनिसत्तमः । विष्णुलोकं जगामाशु नारदः स्मरविह्वलः

vidhāyetthaṃ viṣṇurūpaṃ grahītuṃ munisattamaḥ | viṣṇulokaṃ jagāmāśu nāradaḥ smaravihvalaḥ

ครั้นตั้งใจดังนี้ว่าจะรับรูปแห่งวิษณุแล้ว นารทมุนีผู้ประเสริฐ ด้วยจิตอันหวั่นไหวด้วยความรักใคร่ ก็รีบไปยังวิษณุโลก

vidhāyahaving arranged / having assumed
vidhāya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√dhā (धा धातु)
FormKridanta; absolutive/gerund (क्त्वा-प्रत्यय/ल्यप्), expressing prior action
itthamthus
ittham:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootittham (अव्यय)
FormAvyaya; manner adverb (प्रकारवाचक)
viṣṇu-rūpamViṣṇu’s form
viṣṇu-rūpam:
Karma (कर्म; object of vidhāya/grahītuṃ)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd), Singular; समासः तत्पुरुष (विष्णोः रूपम्)
grahītumto take / assume
grahītum:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Root√grah (ग्रह् धातु)
FormKridanta; infinitive (तुमुन्), purpose
muni-sattamaḥthe best of sages
muni-sattamaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक) + sattama (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Singular; समासः तत्पुरुष/कर्मधारय-प्राय (मुनीनां सत्तमः = best among sages)
viṣṇu-lokamto Viṣṇu’s world
viṣṇu-lokam:
Karma (कर्म; goal of motion)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular; समासः तत्पुरुष (विष्णोः लोकः)
jagāmawent
jagāma:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (गम् धातु)
FormPerfect (लिट्), Parasmaipada, 3rd person, Singular
āśuquickly
āśu:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootāśu (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (शीघ्रार्थक)
nāradaḥNārada
nāradaḥ:
Karta (कर्ता; apposition to muni-sattamaḥ)
TypeNoun
Rootnārada (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Singular
smara-vihvalaḥdistressed by love (Kāma)
smara-vihvalaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsmara (प्रातिपदिक) + vihvala (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Singular; समासः तत्पुरुष (स्मरेण विह्वलः)

Sūta Gosvāmin

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Sadāśiva

N
Narada
V
Vishnu

FAQs

It shows that even a great sage like Nārada can be stirred by smara (desire/longing), illustrating the Shaiva Siddhanta insight that bondage (pāśa) persists until the soul is steadied by Śiva’s grace and right discernment.

Nārada’s movement toward a divine realm under emotional agitation highlights the need for a stable devotional center; in Śaiva practice, worship of the Śiva-liṅga (saguṇa upāsanā leading to higher realization) anchors the mind and redirects longing into pure bhakti.

A practical takeaway is japa of the Pañcākṣarī mantra “Om Namaḥ Śivāya” to pacify smara-vikāra (agitation of desire), supported by simple Śiva-pūjā with vibhūti (tripuṇḍra) as a reminder of dispassion and clarity.