Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 61

पूजाविधिः

Pūjā-vidhiḥ) — The Supreme Procedure of Worship (Morning Observances

अर्पणीयाः शिवायैव मंत्रैर्नानाविधैरपि । ततः पुष्पाणि देयानि पंचास्याय महात्मने

arpaṇīyāḥ śivāyaiva maṃtrairnānāvidhairapi | tataḥ puṣpāṇi deyāni paṃcāsyāya mahātmane

เครื่องบูชาทั้งปวงนี้พึงถวายแด่พระศิวะเท่านั้น พร้อมด้วยมนตร์นานาประการ แล้วจึงถวายดอกไม้แด่พระผู้มีมหาตมัน ผู้มีห้าพระพักตร์ (ปัญจาสยะ)

अर्पणीयाःto be offered
अर्पणीयाः:
Vidhi (विधेय/कर्तव्यता)
TypeAdjective
Rootअर्प् (धातु) + अनीयर् (कृदन्त)
Formअनीयर्-प्रत्ययान्त (gerundive/कर्तव्यता: to be offered); पुल्लिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (वस्तूनि/द्रव्याणि इत्यादि अनुक्त-पदस्य विशेषण)
शिवायto Śiva
शिवाय:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, चतुर्थी (Dative/चतुर्थी), एकवचन
एवindeed; only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (only/indeed)
मन्त्रैःwith mantras
मन्त्रैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
नाना-विधैःof various kinds
नाना-विधैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनाना (अव्यय/प्रातिपदिक) + विध (प्रातिपदिक)
Formसमास: नानाविध (many kinds); पुल्लिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; मन्त्रैः इत्यस्य विशेषण
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (also)
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम-अव्यय (then)
पुष्पाणिflowers
पुष्पाणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन (कर्मरूपेण)
देयानिto be given
देयानि:
Vidhi (विधेय/कर्तव्यता)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + यत्/अनीयर् (कृदन्त)
Formकर्तव्यता-वाचक कृदन्त (gerundive: to be given); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; पुष्पाणि इत्यस्य विशेषण
पञ्चास्यायto the five-faced (Śiva)
पञ्चास्याय:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपञ्च-आस्य (प्रातिपदिक)
Formसमास: पञ्च आस्यानि यस्य सः (बहुव्रीहि); पुल्लिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन
महात्मनेto the great-souled one
महात्मने:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formसमास: महान् आत्मा यस्य (कर्मधारय/बहुव्रीहि-प्राय); पुल्लिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; पञ्चास्याय इत्यस्य विशेषण/सम्बोधनार्थ-स्तुति

Sūta Gosvāmin (narrating Śiva-worship procedure to the sages of Naimiṣāraṇya)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Īśāna

Type: stotra

Role: teaching

Offering: pushpa

S
Shiva

FAQs

It teaches ekāgratā (one-pointed devotion): offerings are directed to Śiva alone, and mantra plus flower-offering becomes a disciplined act of bhakti that purifies the devotee and turns the mind toward Pati (Śiva), the liberator.

Although the verse names Pañcāsya (the five-faced form of Śiva), the instruction fits standard Liṅga-pūjā: mantras are recited and flowers are offered to the manifest (saguṇa) form, which serves as a sacred support for realizing Śiva’s supreme reality.

Perform mantra-japa during pūjā and offer flowers afterward as upacāra; practitioners commonly pair this with the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) while maintaining reverence for Śiva as the sole recipient of worship in that rite.