Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

संध्याचरित्रवर्णनम् (Sandhyā-caritra-varṇanam) — “Narration of Sandhyā’s Austerity and Encounter with Śiva”

सर्वं शांतं निर्मलं निर्विकारं ज्ञानागम्यं स्वप्रकाशेऽविकारम् । खाध्वप्रख्यं ध्वांतमार्गात्परस्तद्रूपं यस्य त्वां नमामि प्रसन्नम्

sarvaṃ śāṃtaṃ nirmalaṃ nirvikāraṃ jñānāgamyaṃ svaprakāśe'vikāram | khādhvaprakhyaṃ dhvāṃtamārgātparastadrūpaṃ yasya tvāṃ namāmi prasannam

ข้าขอนอบน้อมแด่พระองค์ โอ้พระผู้เป็นเจ้าผู้เปี่ยมเมตตา ผู้มีรูปแท้สงบหมดจดและไม่แปรเปลี่ยน เข้าถึงได้ด้วยญาณอันแท้จริง สว่างด้วยตนเองและไม่ถูกปรุงแต่ง กว้างดุจห้วงอากาศ และอยู่เหนือหนทางแห่งความมืดคืออวิชชา.

सर्वम्all; wholly
सर्वम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण
शान्तम्peaceful
शान्तम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootशान्त (प्रातिपदिक; शम् धातोः क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त, विशेषण
निर्मलम्spotless/pure
निर्मलम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootनिर्-मल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
निर्विकारम्unchanging
निर्विकारम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootनिर्-विकार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
ज्ञान-अगम्यम्not reachable by (mere) knowledge
ज्ञान-अगम्यम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootज्ञान + अगम्य (प्रातिपदिक; अगम्य = गम् धातोः कृत्य, नञ्-पूर्वक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; नञ्-पूर्वक कृत्य (अगम्य), विशेषण
स्व-प्रकाशेin self-luminosity
स्व-प्रकाशे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootस्व + प्रकाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अविकारम्unchanging
अविकारम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअविकार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
ख-अध्व-प्रख्यम्resembling the path of the sky (vast/space-like)
ख-अध्व-प्रख्यम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootख + अध्वन् + प्रख्य (प्रातिपदिक; प्रख्य = ख्या धातोः क्तिन्/यत्-आधारित विशेषण)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष, विशेषण
ध्वान्त-मार्गात्from the path of darkness
ध्वान्त-मार्गात्:
Apadana (अपादान/Ablative-source)
TypeNoun
Rootध्वान्त + मार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
परःbeyond
परः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
तत्-रूपम्that form/nature
तत्-रूपम्:
Vishaya (विषय/Topic)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (तत् एव रूपम्)
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्धसूचक
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
नमामिI bow to
नमामि:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन
प्रसन्नम्gracious/pleased
प्रसन्नम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (प्रातिपदिक; सद्/सन् धातोः क्त, प्र-उपसर्ग)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त, विशेषण (त्वाम्)

Sati (offering a hymn of praise to Lord Shiva)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Mantra: sarvaṃ śāṃtaṃ nirmalaṃ nirvikāraṃ jñānāgamyaṃ svaprakāśe'vikāram | khādhvaprakhyaṃ dhvāṃtamārgātparastadrūpaṃ yasya tvāṃ namāmi prasannam

Type: stotra

Shakti Form: Satī

Role: liberating

Offering: dhupa

S
Shiva

FAQs

It praises Shiva as Pati—the self-luminous, stainless, changeless Reality—known through jñāna and devotion, and as the One who leads the soul beyond the darkness of ignorance toward liberation.

Though describing Shiva’s nirguṇa, changeless nature, it supports Saguna/Linga worship as a practical focus for devotion through which the devotee realizes that same self-revealing, all-pervading Shiva.

Meditate on Shiva as self-luminous awareness (svaprakāśa) while repeating the Panchakshara “Om Namaḥ Śivāya,” contemplating the removal of dhvānta (ignorance) and establishing inner śānti (peace).