Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 20

सतीसंक्षेपचरित्रवर्णनम् — Summary Description of Satī’s Narrative

विवाह्य तां स आगत्य स्वगिरौ सूतिकृत्तया । रेमे बहुविमोहो हि स्वतंत्रस्स्वात्तविग्रहः

vivāhya tāṃ sa āgatya svagirau sūtikṛttayā | reme bahuvimoho hi svataṃtrassvāttavigrahaḥ

ครั้นอภิเษกกับนางแล้ว พระองค์เสด็จกลับสู่ที่พำนักบนภูเขาของพระองค์พร้อมพระสตี ที่นั่นพระผู้เป็นอิสระ ผู้ทรงแปลงกายตามพระประสงค์ ทรงเสวยลีลาอย่างรื่นรมย์และทรงยินดีในนางยิ่งนัก

vivāhyahaving married
vivāhya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण; prior action)
TypeVerb
Rootvah (वह्-धातु)
FormCausative (णिजन्त; vivāhayati) + Absolutive/Gerund (क्त्वान्त), ‘having married (caused to be married)’
tāmher
tām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (तद्-सर्वनाम)
FormPronoun (सर्वनाम), Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (तद्-सर्वनाम)
FormPronoun (सर्वनाम), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
āgatyahaving come
āgatya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण; prior action)
TypeVerb
Rootgam (गम्-धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त), with prefix ā- (आगम्), ‘having come’
sva-girauon his own mountain
sva-girau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsva (स्व-प्रातिपदिक) + giri (गिरि-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुष ‘on his own mountain’
sūtikṛttayāby/with childbirth (or by the birth-attendant)
sūtikṛttayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsūti (सूति-प्रातिपदिक) + kṛt (कृत्-प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Singular (एकवचन); तृतीया-हेतौ/करणे; compound meaning ‘by/with the act of childbirth’ or ‘by the midwife/one who performs sūti’ (context-dependent)
remeenjoyed / sported
reme:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootram (रम्-धातु)
FormPerfect (लिट्), Ātmanepada (आत्मनेपद), 3rd Person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
bahu-vimohaḥgreat infatuation/delusion
bahu-vimohaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbahu (बहु-प्रातिपदिक) + vimoha (विमोह-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); कर्मधारय ‘great delusion/infatuation’
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध; emphasis)
TypeIndeclinable
Roothi (हि-अव्यय)
FormParticle (अव्यय; निश्चय/कारणार्थक)
svatantraḥindependent
svatantraḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsvatantra (स्वतन्त्र-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
svātta-vigrahaḥone whose form is well-assumed
svātta-vigrahaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsvātta (स्वात्त-प्रातिपदिक) + vigraha (विग्रह-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); बहुव्रीहि ‘whose body/form is well-assumed/accepted’

Sūta Gosvāmin (narrating to the sages at Naimiṣāraṇya)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Shakti Form: Satī

Role: nurturing

S
Shiva
S
Sati
K
Kailasa

FAQs

It highlights Śiva as Svatantra—the supremely free Lord—whose bliss and actions arise from his own sovereignty, showing that divine “play” is not worldly bondage but the Lord’s self-luminous, grace-filled leela.

By calling Śiva “svātta-vigraha” (self-assumed form), the verse supports Saguna worship: the same transcendent Lord compassionately becomes approachable through form—Linga and mūrti—so devotees can offer bhakti and receive anugraha (grace).

A practical takeaway is leela-smaraṇa (devotional remembrance) of Śiva with Śakti while repeating the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya,” optionally with Tripuṇḍra (bhasma) and Rudrākṣa as Shaiva aids to steady devotion.