Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

कामभस्म-प्रार्थना: रत्याः शङ्करं प्रति विनयः / Rati’s Supplication to Śaṅkara regarding Kāma’s Ashes

ब्रह्मोवाच । इति शम्भुवचः श्रुत्वा महानदन्स्स्मरस्ततः । उवाच साञ्जलिर्नम्रो गद्गदाक्षरया गिरा

brahmovāca | iti śambhuvacaḥ śrutvā mahānadanssmarastataḥ | uvāca sāñjalirnamro gadgadākṣarayā girā

พระพรหมตรัสว่า “ครั้นได้สดับพระวาจาแห่งศัมภูแล้ว สมระยินดีเป็นอย่างยิ่ง เขาประนมมือก้มด้วยความนอบน้อม แล้วกล่าวด้วยถ้อยคำสั่นเครือด้วยอารมณ์”

ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
Vacana-prakāra (वचनप्रकार/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यर्थक-निपात (quotative particle)
शम्भु-वचःŚambhu’s words
शम्भु-वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक) + वचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शम्भोः वचः)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (क्रिया; पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive); पूर्वकालिक क्रिया
महानदन्roaring loudly
महानदन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootनद् (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘स्मरः’ इत्यस्य विशेषण
स्मरःKāma (Smara)
स्मरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्मर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ततःthen/thereupon
ततः:
Adhikarana (अधिकरण; temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
स-अञ्जलिःwith folded hands
स-अञ्जलिः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअञ्जलि (प्रातिपदिक) + स (उपसर्ग/अव्यय-पूर्वपद)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (अञ्जलिं कृत्वा/अञ्जलियुक्तः)
नम्रःhumble
नम्रः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootनम्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (स्मरः)
गद्गद-अक्षरयाwith faltering syllables
गद्गद-अक्षरया:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootगद्गद (प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (गद्गदानि अक्षराणि यस्याः सा)
गिराby speech/voice
गिरा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootगिर्/गीर् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

Brahma

Tattva Level: pashu

S
Shiva
K
Kama (Smara)

FAQs

It highlights how even powerful deities respond to Śiva’s instruction with humility (añjali, namratā). In Shaiva understanding, true alignment with Pati (Śiva) begins with reverent surrender rather than ego.

The verse models Saguna-bhakti: hearing Śiva’s words, responding with folded hands and devotion. This same attitude is central to Linga worship—approaching Śiva as the compassionate Lord who is accessible through reverence and prayer.

Practice śravaṇa (devotional listening) and añjali-mudrā with bowed posture while reciting “Om Namaḥ Śivāya,” cultivating a steady, humble mind before Śiva.