Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 2

कुमाराद्भुतचरितवर्णनम् — Description of Kumāra’s Wondrous Deeds

द्विज एको नारदाख्य आजगाम तदैव हि । तत्राध्वरकरः श्रीमाञ्शरणार्थं गुहस्य वै

dvija eko nāradākhya ājagāma tadaiva hi | tatrādhvarakaraḥ śrīmāñśaraṇārthaṃ guhasya vai

ในกาลนั้นเอง พราหมณ์ผู้หนึ่งนามว่านารทได้มาถึงที่นั่น ฤๅษีผู้รุ่งเรือง ผู้ชำนาญในพิธียัญ ได้มาขอพึ่งพระคุหะ (กุมาร) เป็นที่พึ่ง.

द्विजःa brāhmaṇa / twice-born
द्विजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
एकःone
एकः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (qualifying द्विजः)
नारदाख्यःnamed Nārada
नारदाख्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनारद-आख्य (प्रातिपदिक; नारद + आख्य)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण—‘named Nārada’
आजगामcame
आजगाम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: आ-
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण-कालय)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (then)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (just/indeed)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात—हेतौ/निश्चये (for/indeed)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
अध्वरकरःperformer of sacrifice
अध्वरकरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्वर-कर (प्रातिपदिक; अध्वर + कर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘यज्ञं करोति’ इति—यज्ञकर्ता
श्रीमान्illustrious
श्रीमान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootश्रीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (honorific)
शरणार्थम्for refuge
शरणार्थम्:
Prayojana (प्रयोजन/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootशरण-अर्थ (प्रातिपदिक; शरण + अर्थ)
Formअव्ययीभाववत् प्रयोगः; द्वितीया-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषण—‘शरणं प्राप्तुम्’ (for refuge)
गुहस्यof Guha (Kārttikeya)
गुहस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootगुह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात—निश्चयार्थक (indeed)

Sūta Gosvāmin

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Umāpati

Significance: Model of śaraṇāgati (seeking refuge) to the Lord’s manifestation; hearing/remembering this fosters devotion and humility.

Role: teaching

N
Narada
K
Kartikeya
G
Guha

FAQs

The verse highlights śaraṇāgati (seeking refuge) as a primary Shaiva virtue: even a great sage like Nārada approaches Guha with humility, implying that grace is accessed through surrender rather than mere ritual status.

Guha is a Saguna manifestation within Shiva’s divine family; approaching him for refuge reflects the Purāṇic path of devotion to Shiva’s forms and attendants, which ultimately supports devotion to Shiva (including Linga worship) as the supreme refuge.

The practical takeaway is to cultivate refuge-taking through bhakti: mentally surrender and recite Shiva’s name (e.g., the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya”) while honoring Shiva’s family deities, aligning ritual (adhvara) with inner devotion.