Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 17

कुमाराद्भुतचरितवर्णनम् — Description of Kumāra’s Wondrous Deeds

कल्याणकर्त्ता कलिकल्मषघ्नः कुबेरबन्धुः करुणार्द्रचित्तः । त्रिषट्कनेत्रो रसवक्त्रशोभी यज्ञं प्रपूर्णं कुरु मे गुह त्वम्

kalyāṇakarttā kalikalmaṣaghnaḥ kuberabandhuḥ karuṇārdracittaḥ | triṣaṭkanetro rasavaktraśobhī yajñaṃ prapūrṇaṃ kuru me guha tvam

โอ้คุหา (กุมาร)! พระองค์ทรงเป็นผู้ก่อเกิดสิริมงคล ผู้ทำลายมลทินแห่งกลียุค และเป็นสหายของกุเบร หทัยของพระองค์อ่อนชุ่มด้วยกรุณา ดวงเนตรมีมาก และพระพักตร์งามผ่องด้วยรสทิพย์ ขอทรงโปรดให้ยัญของข้าพเจ้าสำเร็จบริบูรณ์เถิด

कल्याणकर्त्ताdoer of auspiciousness
कल्याणकर्त्ता:
Karta (कर्ता/Subject-apposition)
TypeNoun
Rootकल्याण-कर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (कल्याणस्य कर्ता)
कलिकल्मषघ्नःdestroyer of Kali’s impurity
कलिकल्मषघ्नः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootकलि-कल्मष-घ्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (कलिकल्मषं हन्ति इति)
कुबेरबन्धुःfriend/kinsman of Kubera
कुबेरबन्धुः:
Karta (कर्ता/Subject-apposition)
TypeNoun
Rootकुबेर-बन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (कुबेरस्य बन्धुः)
करुणार्द्रचित्तःwhose heart is softened by compassion
करुणार्द्रचित्तः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootकरुणा-आर्द्र-चित्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (करुणया आर्द्रं चित्तं यस्य)
त्रिषट्कनेत्रःhaving eighteen eyes
त्रिषट्कनेत्रः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रि-षट्-नेत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समासः (त्रिषट् = अष्टादश; अष्टादश-नेत्रः)
रसवक्त्रशोभीsplendid with a charming face
रसवक्त्रशोभी:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootरस-वक्त्र-शोभिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (रसवत् वक्त्रं यस्य, तेन शोभते)
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्रपूर्णम्fully completed
प्रपूर्णम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्र-पूर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (यज्ञम्)
कुरुmake/do
कुरु:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
मेfor me / my
मे:
Sampradana (सम्प्रदान/Beneficiary)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) एकवचन; सर्वनाम
गुहO Guha (Kumāra)
गुह:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootगुह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; कुमार-नाम
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

A devotee/ritual patron addressing Lord Guha (Kartikeya) within Suta Goswami’s narration

Tattva Level: pati

Mantra: कल्याणकर्त्ता कलिकल्मषघ्नः कुबेरबन्धुः करुणार्द्रचित्तः । त्रिषट्कनेत्रो रसवक्त्रशोभी यज्ञं प्रपूर्णं कुरु मे गुह त्वम्

Type: stotra

Offering: naivedya

K
Kartikeya
K
Kubera

FAQs

It portrays Kumāra (Guha) as a compassionate divine helper who removes Kali-age defilements and ensures spiritual works (like yajña) reach fruition—teaching that grace and purity are essential for successful sādhanā.

As a foremost attendant of Shiva’s divine order, Guha is invoked to protect and complete Shaiva rites; such completion supports Saguna worship where ritual, devotion, and divine assistance culminate in Shiva’s favor.

A practical takeaway is to begin and conclude yajña/pujā with devotional invocations and purity disciplines (mantra-japa, especially Shaiva mantras, and maintaining ritual cleanliness) seeking divine completion of the rite.