Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 12

कुमाराद्भुतचरितवर्णनम् — Description of Kumāra’s Wondrous Deeds

भक्तप्राणगुणाकरस्त्रिगुणतो भिन्नोसि शंभुप्रियः शंभुः शंभुसुतः प्रसन्नसुखदस्सच्चित्स्वरूपो महान् । सर्वज्ञस्त्रिपुरघ्नशंकरसुतः सत्प्रेमवश्यस्सदा षड्वक्त्रः प्रियसाधुरानतप्रियस्सर्वेश्वर श्शंकरः । साधुद्रोहकरघ्न शंकरगुरो ब्रह्मांडनाथो प्रभुः सर्वेषाममरादिसेवितपदो मां पाहि सेवाप्रिय

bhaktaprāṇaguṇākarastriguṇato bhinnosi śaṃbhupriyaḥ śaṃbhuḥ śaṃbhusutaḥ prasannasukhadassaccitsvarūpo mahān | sarvajñastripuraghnaśaṃkarasutaḥ satpremavaśyassadā ṣaḍvaktraḥ priyasādhurānatapriyassarveśvara śśaṃkaraḥ | sādhudrohakaraghna śaṃkaraguro brahmāṃḍanātho prabhuḥ sarveṣāmamarādisevitapado māṃ pāhi sevāpriya

ข้าแต่ผู้เป็นที่รักของศัมภู ผู้เป็นชีวิตของภักตะและมหาสมุทรแห่งคุณธรรม แม้ทรงเหนือไตรคุณ แต่ทรงปรากฏอย่างเมตตาเป็นโอรสของพระศิวะ ประทานสุขแก่ผู้มีใจผ่องใส พระองค์ยิ่งใหญ่ มีสภาวะเป็นสัจจะและจิตรู้ทั่ว เป็นผู้รู้ทุกสิ่ง ผู้ปราบตรีปุระ โอรสแห่งศังกร ผู้ยอมอ่อนด้วยรักอันบริสุทธิ์เสมอ มีหกพักตร์ เป็นที่รักของสาธุชนและผู้ก้มกราบ เป็นพระเป็นเจ้าสูงสุด—โอ้ ศังกร ผู้ทำลายผู้ประทุษร้ายต่อผู้ดี เป็นครูในสายศังกร เป็นเจ้าแห่งจักรวาล ผู้ซึ่งเหล่าเทวะปรนนิบัติพระบาท—ขอทรงคุ้มครองข้าพเจ้า ผู้ทรงรักการรับใช้และภักติ

भक्तप्राणगुणाकरःtreasury/source of devotees’ life and virtues
भक्तप्राणगुणाकरः:
सम्बोधन/कर्ता (Addressed predicate)
TypeNoun
Rootभक्त-प्राण-गुण-आकर (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष-समासः (भक्तानां प्राणानां गुणानां च आकरः/आधारः); पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, nominative singular
त्रिगुणतःfrom/with respect to the three guṇas
त्रिगुणतः:
अपादान (Apādāna/Ablative sense)
TypeIndeclinable
Rootत्रि-गुण (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; पञ्चमी-अर्थे अव्ययप्रयोगः (ablatival adverb)
भिन्नःdistinct, separate
भिन्नः:
सम्बोधन/विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootभिन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक; भिद् (धातु) + क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; Past participle, nominative singular masculine
असिyou are
असि:
क्रिया (Kriyā/Finite verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकारः (वर्तमान), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; Present, 2nd person singular
शम्भुप्रियःbeloved of Śambhu
शम्भुप्रियः:
सम्बोधन (Sambodhana/Addressed epithet)
TypeNoun
Rootशम्भु-प्रिय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (शम्भोः प्रियः); पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, nominative singular
शम्भुःŚambhu
शम्भुः:
सम्बोधन (Sambodhana/Addressed epithet)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, nominative singular (name/epithet)
शम्भुसुतःson of Śambhu
शम्भुसुतः:
सम्बोधन (Sambodhana/Addressed epithet)
TypeNoun
Rootशम्भु-सुत (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (शम्भोः सुतः); पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रसन्नसुखदःgiver of serene happiness
प्रसन्नसुखदः:
सम्बोधन/विशेषण (Epithet)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न-सुख-द (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (प्रसन्नं सुखं ददाति इति); पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सच्चित्स्वरूपःwhose nature is Being-Consciousness
सच्चित्स्वरूपः:
सम्बोधन (Sambodhana/Addressed epithet)
TypeNoun
Rootसत्-चित्-स्वरूप (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (सच्चित् एव स्वरूपम्); पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
महान्great
महान्:
सम्बोधन/विशेषण (Epithet)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, nominative singular
सर्वज्ञःomniscient
सर्वज्ञः:
सम्बोधन/विशेषण (Epithet)
TypeAdjective
Rootसर्व-ज्ञ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (सर्वं जानाति); पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
त्रिपुरघ्नःslayer of Tripura
त्रिपुरघ्नः:
सम्बोधन (Sambodhana/Addressed epithet)
TypeNoun
Rootत्रि-पुर-घ्न (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (त्रिपुरं हन्ति); पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
शंकरसुतःson of Śaṅkara
शंकरसुतः:
सम्बोधन (Sambodhana/Addressed epithet)
TypeNoun
Rootशंकर-सुत (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (शंकरस्य सुतः); पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सत्प्रेमवश्यःsubdued by true love
सत्प्रेमवश्यः:
सम्बोधन/विशेषण (Epithet)
TypeAdjective
Rootसत्-प्रेम-वश्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (सतां प्रेम्णा वश्यः); पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सदाalways
सदा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
षड्वक्त्रःsix-faced
षड्वक्त्रः:
सम्बोधन (Sambodhana/Addressed epithet)
TypeNoun
Rootषट्-वक्त्र (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समासः (षट् वक्त्राणि यस्य); पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रियसाधुरानतप्रियःdear to the good and to those who bow/praise
प्रियसाधुरानतप्रियः:
सम्बोधन/विशेषण (Epithet)
TypeAdjective
Rootप्रिय-साधु-रानत-प्रिय (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष-समासः (प्रियः साधुः; रानत/रणत=स्तुवत्/नमन् इति; तेषां प्रियः); पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सर्वेश्वरO Lord of all
सर्वेश्वर:
सम्बोधन (Sambodhana/Vocative)
TypeNoun
Rootसर्व-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (सर्वेषां ईश्वरः); सम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; Vocative singular masculine
शंकरःŚaṅkara
शंकरः:
सम्बोधन/कर्ता (Addressed epithet)
TypeNoun
Rootशंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
साधुद्रोहकरघ्नO slayer of those who harm the good
साधुद्रोहकरघ्न:
सम्बोधन (Sambodhana/Vocative)
TypeNoun
Rootसाधु-द्रोह-कर-घ्न (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (साधूनां द्रोहं कुर्वन्तं हन्ति); सम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचनम्, पुंलिङ्गम्
शंकरगुरोO venerable Śaṅkara (guru)
शंकरगुरो:
सम्बोधन (Sambodhana/Vocative)
TypeNoun
Rootशंकर-गुरु (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः; सम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; (गुरु-शब्दः)
ब्रह्माण्डनाथःlord of the cosmos
ब्रह्माण्डनाथः:
सम्बोधन/विशेष्य (Epithet)
TypeNoun
Rootब्रह्माण्ड-नाथ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (ब्रह्माण्डस्य नाथः); पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रभुःmaster, lord
प्रभुः:
सम्बोधन/विशेष्य (Epithet)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-प्रयोगः, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्; Genitive plural
अमरादिसेवितपदःwhose feet are served by immortals and others
अमरादिसेवितपदः:
सम्बोधन/विशेषण (Epithet)
TypeAdjective
Rootअमर-आदि-सेवित-पद (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (अमरादिभिः सेवितं पदं यस्य); पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
माम्me
माम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Accusative singular
पाहिprotect
पाहि:
क्रिया (Kriyā/Finite verb)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलोट्-लकारः (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; Imperative, 2nd person singular
सेवाप्रियO lover of service
सेवाप्रिय:
सम्बोधन (Sambodhana/Vocative)
TypeNoun
Rootसेवा-प्रिय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (सेवायाः प्रियः); सम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचनम्, पुंलिङ्गम्

Devotee (stuti) addressing Lord Kārttikeya/Skanda in the Kumārakhaṇḍa narration (as related by Sūta to the sages)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Mantra: भक्तप्राणगुणाकरस्त्रिगुणतो भिन्नोसि शंभुप्रियः शंभुः शंभुसुतः प्रसन्नसुखदस्सच्चित्स्वरूपो महान् । सर्वज्ञस्त्रिपुरघ्नशंकरसुतः सत्प्रेमवश्यस्सदा षड्वक्त्रः प्रियसाधुरानतप्रियस्सर्वेश्वर श्शंकरः । साधुद्रोहकरघ्न शंकरगुरो ब्रह्मांडनाथो प्रभुः सर्वेषाममरादिसेवितपदो मां पाहि सेवाप्रिय

Type: stotra

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

Offering: pushpa

S
Shiva
K
Kartikeya
T
Tripura

FAQs

It praises the Lord (Skanda as Śiva’s son) as triguṇātīta (beyond the guṇas) yet compassionately accessible to devotees, teaching that sincere bhakti and humble service draw divine grace and protection.

Although it highlights transcendence (nirguṇa, beyond the guṇas), it worships the Lord through names, forms, and deeds (saguṇa)—a key Purāṇic method where devotion to Śiva and His divine manifestations leads the soul toward liberation.

The verse emphasizes sevā (devotional service), namaskāra (bowing), and stuti (praise); a practical takeaway is daily japa with a Śaiva mantra (e.g., Om Namaḥ Śivāya) alongside respectful worship and service to saints and devotees.