Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 55

शिवपुत्रजननवर्णनम् — Description of the Birth/Manifestation of Śiva’s Son

ब्रह्मोवाच । तस्मिन्नवसरे तत्रा ऽगतास्सप्तमुनिस्त्रियः । तपोमासि स्नानकामाः प्रातस्सन्नियमा मुने

brahmovāca | tasminnavasare tatrā 'gatāssaptamunistriyaḥ | tapomāsi snānakāmāḥ prātassanniyamā mune

พระพรหมตรัสว่า: โอ้ฤๅษี ในกาลนั้นเอง ภรรยาของฤๅษีทั้งเจ็ดได้มาถึงที่นั่น ด้วยปรารถนาจะอาบน้ำพิธีในเดือนศักดิ์สิทธิ์ตโปมาส พวกนางจึงมาแต่เช้าตรู่พร้อมความเคร่งครัดในพรตและข้อปฏิบัติ

ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
तस्मिन्at that
तस्मिन्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; निर्देशक
अवसरेoccasion / time
अवसरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअवसर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
आगताःhaving come / arrived
आगताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘having come’
सप्त-मुनि-स्त्रियःthe wives of the seven sages
सप्त-मुनि-स्त्रियः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक) + मुनि (प्रातिपदिक) + स्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समासः—मुनिनां स्त्रियः इति (षष्ठी-तत्पुरुषः) पूर्वपदे सप्त (संख्याविशेषण)
तपोमासिin the month of Tapas (Tapomāsa)
तपोमासि:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootतपोमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
स्नान-कामाःdesiring to bathe
स्नान-कामाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्नान (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समासः—स्नानस्य कामाः/कामिन्यः इति (षष्ठी-तत्पुरुषः); विशेषण
प्रातःin the morning
प्रातः:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootप्रातः (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb)
सन्नियमाःwell-disciplined / observing restraints
सन्नियमाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-नियम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषण (well-restrained/observant of vows)
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

Brahma

Tattva Level: pashu

Role: nurturing

B
Brahma
S
Saptarishis

FAQs

It highlights the Shaiva ideal that inner purity is supported by outer discipline—vows (niyama), early rising, and sacred bathing—especially during periods dedicated to tapas, preparing the seeker for Shiva’s grace.

Though the verse describes preparatory observances, such disciplined snāna and vrata commonly precede temple worship and Linga-pūjā, aligning the devotee’s body-mind for focused Saguna Shiva devotion.

Early-morning vrata-based practice: dawn स्नान (ritual bath) with niyama; it may be paired with Shiva japa (e.g., the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya”) and simple purity observances before worship.