Rig Veda 8.46.24: Mandala 8, Sukta 46, Mantra 24

Sukta 8.46

Devata: Dānastuti within Indra-associated cycle; patron praised as channel of divine abundance

Samhita Patha (Devanagari)

दानासः पृथुश्रवसः कानीतस्य सुराधसः । रथं हिरण्ययं ददन्मंहिष्ठः सूरिरभूद्वर्षिष्ठमकृत श्रवः ॥

Transliteration

dā́nāsaḥ pṛthú-śrávasaḥ kānī́tasya su-rā́dhasaḥ | ráthaṃ hiraṇyáyaṃ dádad maṃhíṣṭhaḥ sū́rir abhūd várṣiṣṭham akṛta śrávaḥ ||

Translation

ของกำนัลเหล่านี้เป็นทานของกาณีตะ (Kāṇīta) ผู้มีเกียรติเลื่องลือกว้างไกล ผู้มั่งคั่งด้วยความอุดมอันชอบธรรม เมื่อมอบรถศึกทองคำ เขาก็เป็นผู้ให้ทานอันยิ่งที่สุด และทำให้ชื่อเสียงโปรยปรายดุจสายฝน เป็นเกียรติอันสว่างไสวและยืนยาว

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• दाना॑सः: givers; the generous (ones)
• दाना॑सः: Kartā
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक; दा ‘दे’ धातु-सम्बद्ध) अथवा दानस्- (वैदिक) ‘दान/उदारता’

• पृथु॒श्रव॑सः: of wide fame; far-renowned
• पृथु॒श्रव॑सः: Kartā
• Type: Adjective (epithet)
• Root: पृथु-श्रवस् (समास; पृथु ‘विस्तीर्ण’ + श्रवस् ‘यशस्/कीर्ति’)

• कानी॒तस्य॑: of Kāṇīta (of the one named/epithet Kāṇīta)
• कानी॒तस्य॑: Sambandha (genitive)
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: कानीत (प्रातिपदिक; वैदिक विशेषण/नाम, ‘कानीत’—सम्बद्ध-व्यक्ति/उपाधि)

• सु॒राध॑सः: having good gifts; bountiful
• सु॒राध॑सः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सु-राधस् (समास; सु ‘सु-’ + राधस् ‘दान/समृद्धि/उपकार’)

• रथं॑: a chariot
• रथं॑: Karma
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• हिर॒ण्ययम्: golden
• हिर॒ण्ययम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: हिरण्यय (प्रातिपदिक; हिरण्य ‘gold’ + -य)

• दद॒न्: giving
• दद॒न्: Kartā (with implied subject)
• Type: Verb (participle)
• Root: दा (धातु ‘दे’)

• मंहि॑ष्ठः: most bountiful
• मंहि॑ष्ठः: Kartā (predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: मंह्/मंहस् (प्रातिपदिक; ‘दान/उदारता/समृद्धि’) + -इष्ठ (सुपरलेटिव)

• सू॒रिः: patron; generous lord
• सू॒रिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सूरि (प्रातिपदिक; ‘दाता/उदारः/प्रभुः’)

• अभू॒त्: became; was
• अभू॒त्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु ‘भव’)

• वर्षि॑ष्ठम्: the greatest; most excellent
• वर्षि॑ष्ठम्: Karma (with अकृत)
• Type: Adjective
• Root: वृध्/वर्ष (वैदिक ‘वर्ष’/‘वृध्’ से ‘श्रेष्ठ/अधिक’ भाव) + -इष्ठ (सुपरलेटिव)

• अकृत: made
• अकृत: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु ‘करणे’)

• श्रवः: fame; renown
• श्रवः: Karma
• Type: Noun
• Root: श्रवस् (प्रातिपदिक; ‘यशस्/कीर्ति’)