Rig Veda 8.23.1: Mandala 8, Sukta 23, Mantra 1

Sukta 8.23

Devata: Agni (Jātavedas)

Samhita Patha (Devanagari)

ईळिष्वा हि प्रतीव्यं यजस्व जातवेदसम् । चरिष्णुधूममगृभीतशोचिषम् ॥

Transliteration

īḷiṣvā́ hí pratīvyàṃ yáj asva jāta-védasam | cariṣṇú-dhū́mam agṛbhīta-śóciṣam ||

Translation

จงถวายเจตจำนงของท่านด้วยการสรรเสริญเถิด เพราะพระองค์คือพลังที่ยืนเผชิญหน้าเราและตอบรับเรา; จงบูชา ชาตเวทัส (Jātavedas ผู้รู้การบังเกิดทั้งปวง). พระองค์เคลื่อนไปพร้อมควันอันลอยสูง และเปลวเพลิงของพระองค์ไม่มีผู้ใดฉวยไว้ได้—เป็นแสงไม่ดับในภาชนะของมนุษย์.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ईळिष्व: praise / invoke!
• ईळिष्व: —
• Type: Verb
• Root: ईळ् (√īḷ ‘स्तुति/आह्वान’)

• हि: for, indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• प्रतीव्यं: in due/fit manner; suitably (ritually)
• प्रतीव्यं: Karma (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: प्रतीव्य (प्रातिपदिक; ‘प्रति-ईव’/‘प्रतीव’ प्रकारः; वेदिक विशेषण)

• यजस्व: worship / sacrifice!
• यजस्व: —
• Type: Verb
• Root: यज् (√yaj ‘याग’)

• जातवेदसम्: Jātavedas (Agni)
• जातवेदसम्: Karma
• Type: Noun
• Root: जातवेदस् (प्रातिपदिक; अग्निनाम)

• चरिष्णुधूमम्: whose smoke is roaming/spreading
• चरिष्णुधूमम्: Karma (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: चरिष्णु-धूम (समास; चरिष्णु < √चर् ‘चलन’ + धूम ‘smoke’)

• अगृभीतशोचिषम्: with unseized/unchecked flame
• अगृभीतशोचिषम्: Karma (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: अ-गृभीत-शोचिस् (समास; गृभीत < √ग्रह् ‘ग्रहण’ (PPP) + शोचिस् ‘ज्वाला/तेजस्’)