Sukta 55
Sukta 6.55
Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition (Mandala 6 attribution)
Unclear from provided excerpt alone; dual address (vām) with ‘napāt’ and ‘āghṛṇe’ suggests a paired power; often such epithets can touch Pūṣan/Agni/Sūrya lineages—requires confirmation from full sukta 6.55 header in a critical index
Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)
บทสวดสั้นนี้ยกย่องปูษันเป็นผู้นำทางและผู้พิทักษ์การดำเนินไปตามฤตะ (ṛta) ถูกอัญเชิญให้ “เสด็จมา” และให้เป็นสารถีผู้พาผู้บูชาเดินทางอย่างปลอดภัย ผสานภาพการเดินทางและการเทียมรถ—ปูษันผู้มีแพะเป็นสัตว์ลาก—เข้ากับคำวอนที่ลึกซึ้งกว่า คือขอให้ปลดปล่อยจากพันธนาการ/ข้อจำกัด และประทานการชี้นำอันรุ่งเรืองสว่างไสวเพื่อความเจริญในหนทางแห่งชีวิต
Mantras
Mantra 1
एहि वां विमुचो नपादाघृणे सं सचावहै । रथीॠतस्य नो भव ॥
จงมาหาเราเถิด โอผู้รุ่งเรือง บุตรแห่งการปลดปล่อย (Napat) ขอให้เราสมานสหายร่วมกับท่าน และขอให้ท่านเป็นสารถีแห่ง ṛta (ระเบียบอันเที่ยงธรรม/สัจจะจักรวาล) แก่เรา นำทางการก้าวไปของเรา
Mantra 2
रथीतमं कपर्दिनमीशानं राधसो महः । रायः सखायमीमहे ॥
เราวอนขอเป็นสหายต่อสารถีผู้ยอดยิ่ง—ผู้ทรงพลังแห่งมวยผมถัก ผู้เป็นเจ้าแห่งทานอันไพศาล (rādhas) ผู้ครอบครองความอุดมใหญ่หลวง; ขอให้ท่านเป็นสหายแห่งทรัพย์ภายในของเรา
Mantra 3
रायो धारास्याघृणे वसो राशिरजाश्व । धीवतोधीवतः सखा ॥
โอผู้รุ่งเรือง ท่านคือธาราแห่งทรัพย์ภายใน คือกองสุมแห่งที่พำนักอันดีงาม; โอ อชาศวะ (Ajāśva) ท่านคือสหายของผู้ครุ่นคิดผู้เพียรพยายามไม่หยุดยั้ง
Mantra 4
पूषणं न्वजाश्वमुप स्तोषाम वाजिनम् । स्वसुर्यो जार उच्यते ॥
บัดนี้เราขอสรรเสริญปูษัน (Pūṣan) อชาศวะ (Ajāśva) ผู้บันดาลความอุดมแห่งพลัง ผู้เป็นวาชินผู้ทรงกำลัง; เขาถูกขานนามว่า “คนรักของพี่สาวผู้เรืองรอง” ผู้แนบแน่นกับอรุณรุ่งอันสว่างไสวภายใน.
Mantra 5
मातुर्दिधिषुमब्रवं स्वसुर्जारः शृणोतु नः । भ्रातेन्द्रस्य सखा मम ॥
ข้าพเจ้าได้กล่าวถ้อยคำนี้ต่อที่พึ่งอันใกล้ชิดของมารดาแล้ว; ขอให้ “ผู้เป็นที่รักของพี่สาว” จงสดับเรา—ผู้เป็นพี่น้องของอินทรา (Indra) และเป็นสหายของข้าพเจ้า. ขอให้ท่านรับเสียงเรียกของเราไว้ภายใน.
Mantra 6
आजासः पूषणं रथे निशृम्भास्ते जनश्रियम् । देवं वहन्तु बिभ्रतः ॥
ขอให้ฝูงแพะ (ajāsaḥ) ผู้เทียมแอกอย่างดี จงอัญเชิญปูษัน (Pūṣan) ขึ้นสู่รถศึก—ปูษันผู้เป็นศรีแห่งชนทั้งหลาย; ขอให้พวกมันแบกพาเทพนั้นไป โดยประคองไว้ท่ามกลางการเคลื่อนไหว.
Frequently Asked Questions
The hymn resolves into praise of Pūṣan. While the opening uses a dual-address style, later verses explicitly name Pūṣan and use his characteristic imagery (like the goat-drawn chariot).
It means the deity is asked to lead the worshipper’s movement according to ṛta—truth, right order, and the straight path—so actions and journeys reach a good end without going astray.
Goats are Pūṣan’s traditional draft animals in Vedic imagery. They symbolize practical, steady conveyance and the safe carrying of divine guidance into real-world travel and daily life.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.