
Sukta 5.12
Vasiṣṭha (traditional attribution for RV 5.12)
Agni
Triṣṭubh
บทสวดตรีษฏุภะสั้น ๆ แด่อัคนีนี้เสนอ “วาจาที่ชำระให้บริสุทธิ์ดีแล้ว” ของฤๅษีเป็นเครื่องบูชา สรรเสริญอัคนีในฐานะพฤษภผู้กว้างใหญ่ ผู้ทรงความจริง (vṛṣan) ผู้สถาปนาและคุ้มครองฤตะ (Ṛta) ในพิธีบูชายัญ บทสวดตั้งคำถามว่าใครเป็นผู้ผูกมัดกำลังอริ ใครเฝ้ารักษาส่วนแบ่งของอัคนีให้พ้นจากความไม่จริง และใครทำให้ “ถ้อยคำ” ปลอดภัย—ชี้นัยว่าพิธีกรรมที่เป็นระเบียบถูกต้อง วาจาที่มีวินัย และการพิทักษ์ของเทพร่วมกันทำให้ได้ชัยชนะและที่พำนักมั่นคงแก่ผู้บูชา
Mantra 1
प्राग्नये बृहते यज्ञियाय ऋतस्य वृष्णे असुराय मन्म । घृतं न यज्ञ आस्ये सुपूतं गिरं भरे वृषभाय प्रतीचीम् ॥
ข้าพเจ้าก้าวออกไปสู่อัคนี—ผู้กว้างใหญ่ ผู้ควรแก่ยัญญะ ผู้เป็นโคผู้แห่งฤตะ (ṛta) ผู้เป็นเจ้าแห่งฤทธานุภาพ (asura)—พร้อมด้วยมโนคติของข้าพเจ้า. ดุจฆฤตะ (ghṛta) อันใสบริสุทธิ์ในปากแห่งยัญญะ ข้าพเจ้าถวายถ้อยคำที่ชำระดีแล้ว หันกลับสู่ภายในเพื่อมุ่งสู่พลังโคผู้.
Mantra 2
ऋतं चिकित्व ऋतमिच्चिकिद्ध्यृतस्य धारा अनु तृन्धि पूर्वीः । नाहं यातुं सहसा न द्वयेन ऋतं सपाम्यरुषस्य वृष्णः ॥
โอ้ผู้รู้ จงรู้จัก ṛta (ระเบียบ-สัจธรรมแห่งจักรวาล) จงรู้จัก ṛta อย่างแท้จริง; จงผ่าเส้นทางของตนไปตามธาราโบราณอันมากมายของ ṛta. ข้าพเจ้าไปไม่ถึงด้วยกำลัง และไปไม่ถึงด้วยวิธีที่แยกเป็นสอง; ข้าพเจ้าติดตามและได้มาซึ่ง ṛta ของโคผู้แดง—อัคนี (Agni) ผู้มีเดชเพลิงกล้า.
Mantra 3
कया नो अग्न ऋतयन्नृतेन भुवो नवेदा उचथस्य नव्यः । वेदा मे देव ऋतुपा ऋतूनां नाहं पतिं सनितुरस्य रायः ॥
ด้วยหนทางใดเล่า โอ้อัคนี ท่านผู้ดำเนินใน ṛta ด้วย ṛta จักเป็นผู้รู้บทสรรเสริญอันใหม่เสมอเพื่อพวกเรา? เทพผู้พิทักษ์ฤดูกาลย่อมรู้ฤดูกาลทั้งหลายเพื่อข้าพเจ้า; แต่ข้าพเจ้ายังมิได้ชนะได้มาซึ่งนายแห่งทรัพย์แห่งความสำเร็จนี้.
Mantra 4
के ते अग्ने रिपवे बन्धनासः के पायवः सनिषन्त द्युमन्तः । के धासिमग्ने अनृतस्य पान्ति क आसतो वचसः सन्ति गोपाः ॥
โอ้อัคนี ผู้ใดเล่าผูกมัดศัตรูไว้เพื่อท่าน? ผู้ใดคือผู้พิทักษ์อันรุ่งเรืองที่ชนะได้? ผู้ใดปกป้องส่วนแบ่งของท่านจาก anṛta (ความเท็จ–ความไร้ระเบียบ)? ผู้ใดเป็นคนเลี้ยงฝูงแห่งวาจา คอยเฝ้ารักษามันจากความลวง?
Mantra 5
सखायस्ते विषुणा अग्न एते शिवासः सन्तो अशिवा अभूवन् । अधूर्षत स्वयमेते वचोभिॠजूयते वृजिनानि ब्रुवन्तः ॥
โอ อัคนี สหายของท่านเหล่านี้ แม้จะแยกกันอยู่ และดูประหนึ่งเป็นมงคลอ่อนโยน ก็กลับกลายเป็นอัปมงคลและโหดร้าย เขาทั้งหลายพุ่งเข้ามาเองด้วยถ้อยคำของตน กล่าวความคดเคี้ยวแก่ผู้ที่ดำเนินไปโดยตรง
Mantra 6
यस्ते अग्ने नमसा यज्ञमीट्ट ऋतं स पात्यरुषस्य वृष्णः । तस्य क्षयः पृथुरा साधुरेतु प्रसर्स्राणस्य नहुषस्य शेषः ॥
โอ อัคนี ผู้ใดด้วยความนอบน้อม (นมสา) จุดและปรนนิบัติยัญญะที่ตั้งอยู่บน ṛta (ความจริงและระเบียบจักรวาล) — ผู้นั้นย่อมได้รับการคุ้มครองโดยพลังอันแดงฉาน ร้อนแรง และพุ่งทะยาน (ดุจโคผู้แดงแห่งเจตจำนง) ขอให้เขามีที่พำนักกว้างใหญ่มั่นคง; ขอให้ส่วนที่ชอบธรรมซึ่งยังเหลือของนะหุษะ (Nahusha) ผู้แสวงหามนุษย์อันเร่งรัดไม่หยุดยั้ง มาถึงเถิด
It teaches that when the sacrifice is done in harmony with Ṛta (truth-order) and with purified speech and reverence, Agni protects the worshipper, restrains hostile forces, and grants stable well-being.
In Vedic thought, speech is powerful and must be kept truthful and ritually pure. The hymn asks for protectors who keep the mantra and Agni’s share safe from anṛta—falsehood, confusion, and disorder.
It can be recited at the lighting of a sacred fire (or lamp) with a small ghee offering, focusing on truthful intention, careful speech, and asking for inner protection and steadiness in daily life.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.