Rig Veda 10.65.9 — Mandala 10, Sukta 65, Mantra 9

Sukta 10.65

Rishi: Vasiṣṭha (as indicated by the closing verse of the hymn: 10.65.15)

Devata: Viśve Devāḥ / Ādityas (collective invocation including Parjanya, Vāta, Indra–Vāyu, Varuṇa, Mitra, Aryaman, Aditi)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 10.65; verse-length and cadence consistent, but requires full metrical count for certainty)

Samhita Patha (Devanagari)

पर्जन्यावाता वृषभा पुरीषिणेन्द्रवायू वरुणो मित्रो अर्यमा । देवाँ आदित्याँ अदितिं हवामहे ये पार्थिवासो दिव्यासो अप्सु ये ॥

Transliteration

parjanyāvātā́ vṛṣabhā́ purīṣíṇendravāyū́ váruṇo mitró aryamā́ | devā́m̐ ādityā́m̐ áditiṃ havāmahe yé pārthivā́so divyā́so apsú yé ||

Translation

เราขอเชิญปัรชัญญะ (Parjanya) และวาตะ (Vāta) โคผู้เป็นพลังอันแข็งแกร่ง ผู้หลั่งความอุดมสมบูรณ์; เราขอเชิญอินทระ–วายุ (Indra–Vāyu), วรุณะ (Varuṇa), มิตร (Mitra), อริยมัน (Aryaman). เราขอเชิญเหล่าเทพ—อาทิตยะ (Ādityas) และอทิติ (Aditi)—คืออำนาจที่ตั้งอยู่ในภาวะแห่งแผ่นดิน ที่เป็นของฟ้า และที่เคลื่อนไหวอยู่ในสายน้ำทั้งหลาย

Word by Word

• पर्जन्य: Parjanya (rain-god)
• पर्जन्य: Kartā
• Type: Noun
• Root: पर्जन्य- (प्रातिपदिक)

• वाता: winds
• वाता: Kartā
• Type: Noun
• Root: वात- (प्रातिपदिक; √वा ‘to blow’)

• वृषभाः: bulls (strong ones)
• वृषभाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वृषभ- (प्रातिपदिक)

• पुरीषिणे: to the rich-in-moisture/abundance (one)
• पुरीषिणे: Sampradāna
• Type: Adjective
• Root: पुरीषिन्- (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: Indra
• इन्द्र: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र- (प्रातिपदिक)

• वायू: Vāyu (Wind-god)
• वायू: Kartā
• Type: Noun
• Root: वायु- (प्रातिपदिक)

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वरुण- (प्रातिपदिक)

• मित्रः: Mitra
• मित्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मित्र- (प्रातिपदिक)

• अर्यमा: Aryaman
• अर्यमा: Kartā
• Type: Noun
• Root: अर्यमन्- (प्रातिपदिक)

• देवान्: the gods
• देवान्: Karma
• Type: Noun
• Root: देव- (प्रातिपदिक)

• आदित्यान्: the Ādityas
• आदित्यान्: Karma
• Type: Noun
• Root: आदित्य- (प्रातिपदिक)

• अदितिम्: Aditi
• अदितिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अदिति- (प्रातिपदिक)

• हवामहे: we invoke/call
• हवामहे: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ह्वा (जुहोत्यादि) / वैदिक √हू ‘to call, invoke’

• ये: who
• ये: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पार्थिवासः: earthly, belonging to earth
• पार्थिवासः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: पार्थिव- (प्रातिपदिक)

• दिव्यासः: heavenly, celestial
• दिव्यासः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: दिव्य- (प्रातिपदिक)

• अप्सु: in the waters
• अप्सु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: अप्- (प्रातिपदिक; ‘water’)

• ये: who
• ये: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)