Rig Veda 10.38.2: Mandala 10, Sukta 38, Mantra 2

Sukta 10.38

Rishi: Purūṣṭuta (traditional; verify per anukramaṇī)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

स नः क्षुमन्तं सदने व्यूर्णुहि गोअर्णसं रयिमिन्द्र श्रवाय्यम् । स्याम ते जयतः शक्र मेदिनो यथा वयमुश्मसि तद्वसो कृधि ॥

Transliteration

sá naḥ kṣú-mantaṃ sádane vy ūrṇuhi go-árṇasaṃ rayím indra śravā́yyam | syā́ma te jáyataḥ śakra médino yáthā vayám uśmási tád vaso kṛdhi ||

Translation

ขอพระองค์ทรงคลี่คลายให้เรา ณ ที่พำนักของเรา ซึ่งความอุดมสมบูรณ์อันเปี่ยมพลัง—ทรัพย์ที่ล้นด้วยรัศมี ข้าแต่อินทระ ทรัพย์อันควรแก่การได้ยินและสรรเสริญ. ข้าแต่ศักระ (Śakra) ขอทรงทำให้เราเป็นสหายแห่งชัยชนะของพระองค์ และให้มีรากฐานกว้างใหญ่มั่นคง; ดังที่เราปรารถนา ขอพระองค์จงบันดาลให้สำเร็จแก่เราเถิด ผู้ประทานวสุ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he (that one)
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: to/for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• क्षुमन्तम्: abounding in nourishment/strength
• क्षुमन्तम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: क्षुमन्त् (प्रातिपदिक; ‘क्षु’ + मन्त्)

• सदने: in the seat/dwelling (assembly)
• सदने: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: सदन (प्रातिपदिक)

• वि: apart, forth
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग)

• ऊर्णुहि: unfold/spread (for us)
• ऊर्णुहि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √वृ (ऊर्णु; ‘to cover/spread/unwrap’)

• गोअर्णसम्: a flood/stream of cows (i.e., cattle-wealth)
• गोअर्णसम्: Karma
• Type: Noun (compound) / Adjectival
• Root: गो-अर्णस (समास-प्रातिपदिक; गो ‘cow’ + अर्णस ‘flood/wave/stream’)

• रयिम्: wealth, bounty
• रयिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: Sambodhana
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• श्रवाय्यम्: glorious, renowned
• श्रवाय्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: श्रवाय्य (प्रातिपदिक; from √श्रु ‘to hear’ → ‘famed, worth hearing’)

• स्याम: may we be
• स्याम: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू) (optative base)

• ते: of you/your
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• जयतः: (of you) conquering / when you conquer
• जयतः: Adhikaraṇa
• Type: Participle (verbal adjective)
• Root: √जि (जयत्-; present participle)

• शक्र: O Mighty one
• शक्र: Sambodhana
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)

• मेदिनः: rich/abundant (ones)
• मेदिनः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: मेदिन् (प्रातिपदिक; ‘fat, rich, abundant’)

• यथा: so that, as
• यथा: —
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• वयम्: we
• वयम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उश्मसि: we desire
• उश्मसि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √वश्/√उश् (वेद. ‘to wish/desire’; present)

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वसो: O Vasu (bounteous one)
• वसो: Sambodhana
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: वसु (प्रातिपदिक; epithet ‘good/wealth-giver’)

• कृधि: make, do
• कृधि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √कृ (करोति)