Sukta 169
Sukta 10.169
Not securely determinable from supplied text alone.
Primary: Vāta/Healing Wind and Oṣadhīs; Rudra invoked for grace/protection.
Likely Triṣṭubh (confirm by scan).
บทสวดสั้นนี้เป็นคำอธิษฐานเพื่อการเยียวยาและความงอกงาม เรียกวายุผู้บันดาลความรื่นรมย์ (วาตะ) ให้พัดเกื้อกูล เพื่อให้สมุนไพรผู้ให้ชีวิต (โอษธี) เจริญแข็งแรงและกลายเป็นอาหารหล่อเลี้ยง เชื่อมสุขภาวะแห่งกายกับการเกื้อหนุนของจักรวาล: วอนพระรุทระประทานพระกรุณาคุ้มครอง ขณะเดียวกันเชื้อเชิญ “พลัง” อันหล่อเลี้ยงให้มาสถิตในโคษฐะอันมั่นคง—สัญลักษณ์แห่งทุ่งชีวิตอันคุ้มครองและสว่างไสวด้วยพลังชีวา—ภายใต้การรับรองอันกว้างใหญ่ของพระอินทระ พระโสมะ และพระประชาปติ
Mantras
Mantra 1
मयोभूर्वातो अभि वातूस्रा ऊर्जस्वतीरोषधीरा रिशन्ताम् । पीवस्वतीर्जीवधन्याः पिबन्त्ववसाय पद्वते रुद्र मृळ ॥
ขอให้ลมผู้ก่อความรื่นรมย์พัดต้องแสงแดงเรื่อ ขอให้โอษธี (พืชสมุนไพร) อันเปี่ยมพลังงอกงามโดยไม่ถูกทำร้าย ขอให้พืชพรรณอันอุดมและหล่อเลี้ยงชีวิตดื่มรับ (ความชุ่มชื้นและลมหายใจ) เพื่อความผาสุกของเรา โอ้รุทระ (Rudra) เจ้าแห่งหนทาง (padvat) โปรดเมตตาเถิด
Mantra 2
याः सरूपा विरूपा एकरूपा यासामग्निरिष्ट्या नामानि वेद । या अङ्गिरसस्तपसेह चक्रुस्ताभ्यः पर्जन्य महि शर्म यच्छ ॥
โอสถทั้งหลาย—ที่มีรูปคล้ายกัน ที่มีรูปต่างกัน และที่มีรูปเดียวในแก่นแท้—ซึ่งอัคนี (Agni) รู้ชื่อทั้งหลายด้วยพิธีบูชา; และที่ฤๅษีอังคิรัส (Aṅgiras) ได้ก่อให้เกิด ณ ที่นี้ด้วยตปัส (tapas) อันเป็นพลังแห่งความเพียร—ข้าแต่ปัรชัญญะ (Parjanya) ขอพระองค์ประทานความร่มเย็นอันเป็นที่พึ่งอันยิ่งใหญ่แก่โอสถเหล่านั้นเถิด.
Mantra 3
या देवेषु तन्वमैरयन्त यासां सोमो विश्वा रूपाणि वेद । ता अस्मभ्यं पयसा पिन्वमानाः प्रजावतीरिन्द्र गोष्ठे रिरीहि ॥
บรรดาพลังศักดิ์สิทธิ์ผู้ปลุกเร้าและทำให้ภาวะอันมีร่างกายเคลื่อนไหวท่ามกลางเหล่าเทพ—ซึ่งโสมะ (Soma) รู้รูปทั้งปวงของนาง—ขอให้นางทั้งหลายพองเต็มเพื่อเรา ด้วยน้ำนมแห่งการหล่อเลี้ยงภายใน อุดมด้วยพลังแห่งการก่อเกิด; โอ้อินทระ (Indra) ขอให้นางมาสถิตและตั้งมั่นในคอกโคอันสว่าง (goṣṭha) ของเราเถิด.
Mantra 4
प्रजापतिर्मह्यमेता रराणो विश्वैर्देवैः पितृभिः संविदानः । शिवाः सतीरुप नो गोष्ठमाकस्तासां वयं प्रजया सं सदेम ॥
ปรชาปติ (Prajāpati) ผู้ยินดีในสิ่งเหล่านี้เพื่อข้าพเจ้า ได้ประสานความเห็นกับเทพทั้งปวงและปิตฤ (pitṛ) เหล่าบรรพชน แล้วนำพลังอันเป็นมงคลและสัตย์จริงเข้ามาใกล้สถานีอันสว่างของเรา. ขอให้เรานั่งร่วมกับนางทั้งหลาย ในเรือนร่วมแห่งการก่อเกิดเชิงสร้างสรรค์ อุดมด้วยบุตรแห่งวิญญาณเถิด.
Inside Sukta 169
How it unfolds
- Where it opens
A beneficent wind is invoked to blow upon the world, invigorating the herbs; Rudra is asked to be gracious and protective.
- Development
The hymn broadens from physical growth (plants, nourishment) to divine agencies that animate embodied life; Soma is invoked as the knower of all forms, implying ordered, intelligible healing power.
- Climax
The nourishing powers are urged to swell with ‘milk’ (payas) and to abide in the goṣṭha—health and abundance becoming stable, not fleeting.
- Where it settles
Prajāpati, in accord with gods and ancestors, brings the auspicious powers near; the community seeks to ‘sit together’ with them in generative harmony (prajayā saṃ sadema).
The deity: Vāta with Oṣadhīs
- In the VedaVāta is invoked as mayobhū (bringing delight/wholesomeness), whose blowing fosters growth and vigor; the Oṣadhīs are living, nourishing powers that ‘drink’ moisture and become pīvasvatīḥ (rich, thriving) and jīvadhanyāḥ (life-sustaining). Rudra appears as the path-lord (patvate) whose grace averts harm, while Soma is the knower/illuminator of forms and Prajāpati brings auspicious powers into proximity with gods and ancestors.
- Cosmic functionTo circulate prāṇa-like vitality through the world, quicken vegetation and medicines, and secure the community’s field of life (goṣṭha) through divine protection and generative order.
- Inner significanceThe wind signifies enlivening breath and clarity; herbs signify restorative capacities in nature and in the psyche. Rudra’s ‘grace’ is the pacification of disruptive forces, enabling the inner medicines—discernment, nourishment, and resilience—to take root and multiply.
The seer
- Anukta (not securely determinable)This hymn’s seer is not explicitly identifiable from the supplied text; such late-maṇḍala (10) hymns are often traditionally treated as anukta when internal markers are insufficient.
Famous verses
mayobhūr vātaḥ … rudra mṛḻa
या देवेषु तन्वमैरयन्त यासां सोमो विश्वा रूपाणि वेद । ता अस्मभ्यं पयसा पिन्वमानाः प्रजावतीरिन्द्र गोष्ठे रिरीहि ॥prajayā saṃ sadema
Attributes of the deity
- Mayobhū (delight-bringing, wholesome)
- Life-giving breath/vital circulation
- Healer through herbs (Oṣadhīs)
- Protective appeasement of Rudra
- Nourishment as ‘milk’ (payas) and growth (prajā)
- Settlement in a protected luminous ‘goṣṭha’ (secure life-field)
Also by this seer
- Attribution uncertain; no secure additional hymns can be assigned from the provided evidence alone.
- Mandala 10 contains several anukta/weakly-attested attributions in later compilational strata.
The rite, step by step
- Prepare a clean ritual space; kindle a small āhavanīya-style fire (or lamp) and establish calm breathing (vāta-prasādana).
- Recite RV 10.169.1 to invoke mayobhū Vāta and the strengthening of Oṣadhīs; add a protective request to Rudra (mṛḻa).
- Recite the middle verses (including RV 10.169.3) to invite the nourishing powers to swell with payas (inner ‘milk’) and to ‘settle’ in the goṣṭha—symbolically securing health and livelihood.
- Recite RV 10.169.4 to seal the rite under Prajāpati’s generative sanction, aligning with Viśve Devāḥ and Pitṛs; conclude with quiet sitting (saṃ-sadema) as a contemplative integration.
- Optionally, touch or circumambulate medicinal herbs/infusions while reciting, then partake as prasāda-like medicine with restraint.
Offerings
- Ghṛta (ghee) into fire
- Water/ācamana as cooling offering
- Herbal offering: dried herbs, or a simple infusion placed near the fire/altar
- Grains/milk (symbolic payas) as nourishment
Frequently Asked Questions
For health and flourishing: the hymn asks the wholesome Wind to strengthen medicinal herbs, so nourishment and vitality increase, and it seeks protective grace from Rudra.
In the Veda, herbs are not just substances; they are living forces that carry healing and nourishment. The hymn praises them as life-sustaining and asks them to ‘grow’ and ‘fill’ the community with strength.
Literally it is a cattle-pen or secure enclosure, but in Vedic symbolism it can also mean a protected, luminous field of life—where vitality, prosperity, and the ‘rays’ of awakened power can safely abide.
Ask anything about Sukta 169 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
