Sukta 149
Sukta 10.149
Savitṛ
บทสวดสั้นนี้ถวายแด่สวิตฤ (ผู้ทรงเร้าเร่งอันศักดิ์สิทธิ์) สรรเสริญอำนาจแห่งการ “เทียม/ผูก” อันเป็นจักรวาลของพระองค์ ซึ่งทำให้แผ่นดินและฟ้าสถิตมั่นในระเบียบอันควร และกำหนดขอบเขตแดนกลางกับมหาสมุทรไว้ภายใต้กฎอันมิอาจล่วงละเมิดได้ จากนั้นกล่าวพาดพิงถึงสัญลักษณ์ดุจนกของสวิตฤ (ครุฑมัน) ผู้เคลื่อนไหวตามธรรมะ และลงท้ายด้วยความตื่นรู้และความเพียรภักดีของกวี—เฝ้ารอแรงเร้ากระตุ้นของสวิตฤ ดังผู้เฝ้ามองรัศมีส่องประกายของโสมะ
Mantras
Mantra 1
सविता यन्त्रैः पृथिवीमरम्णादस्कम्भने सविता द्यामदृंहत् । अश्वमिवाधुक्षद्धुनिमन्तरिक्षमतूर्ते बद्धं सविता समुद्रम् ॥
สวิตฤ (Savitṛ) ด้วยอำนาจแห่งการเทียมและควบคุมของท่าน ได้ตั้งแผ่นดินให้ดำเนินในครรลองอันถูกต้อง; ณ ที่ค้ำจุน ท่านทำให้สวรรค์มั่นคง. ดุจม้าถูกรีดน้ำนม ท่านรีดเอาความพลุ่งพล่านแห่งอันตรักษะ (antarikṣa) ออกมา; สวิตฤผูกมหาสมุทรไว้ในที่ซึ่งมิอาจถูกพิชิต—สถาปนาจังหวะและระเบียบแห่งสรรพภาวะ.
Mantra 2
यत्रा समुद्रः स्कभितो व्यौनदपां नपात्सविता तस्य वेद । अतो भूरत आ उत्थितं रजोऽतो द्यावापृथिवी अप्रथेताम् ॥
ณ ที่ซึ่งมหาสมุทรถูกค้ำไว้แล้วแผ่กว้างออกไป—สวิตฤ ผู้เป็นบุตรแห่งน้ำ อปาม นปาต (Apāṃ Napāt) รู้สถานที่นั้น. จากนั้นแผ่นดินจึงบังเกิด; จากนั้นห้วงกว้าง (rajas) ถูกยกขึ้น; จากนั้นฟ้าและดินจึงแผ่ขยาย—ดังนี้โลกทั้งหลายอันมีระเบียบจึงปรากฏขึ้น.
Mantra 3
पश्चेदमन्यदभवद्यजत्रममर्त्यस्य भुवनस्य भूना । सुपर्णो अङ्ग सवितुर्गरुत्मान्पूर्वो जातः स उ अस्यानु धर्म ॥
ต่อจากนั้น ระเบียบอีกอย่างหนึ่ง (แห่งโลก) จึงบังเกิดขึ้น เป็นสิ่งควรบูชา (yajatra) ในความไพศาลแห่งภาวะอันอมตะ. ครุฑมัน (Garutmān) ผู้มีปีกงามแห่งสวิตฤ บังเกิดก่อน; เขาเคลื่อนไปตามธรรมบัญญัติของระเบียบนั้น (อันนิรันดร์)—แบกพลังผลักดันแห่งสัจจะไว้ในปีกบินของเขา.
Mantra 4
गाव इव ग्रामं यूयुधिरिवाश्वान्वाश्रेव वत्सं सुमना दुहाना । पतिरिव जायामभि नो न्येतु धर्ता दिवः सविता विश्ववारः ॥
ดุจฝูงโคมุ่งกลับสู่คอก ดุจม้าเร็วเร่งรุดไป ดุจแม่โคร้องก้องด้วยใจอ่อนโยนหลั่งน้ำนมแก่ลูก—ขอให้สวิตฤ (Savitṛ) ผู้ทรงค้ำจุนสวรรค์ ผู้มั่งคั่งด้วยพรอันพึงปรารถนาทั้งปวง เสด็จลงสู่เรา ดุจสามีเข้าหาเจ้าสาว เพื่อสถาปนาในเราซึ่งการเคลื่อนไหวอันชอบและความบริบูรณ์พร้อม.
Mantra 5
हिरण्यस्तूपः सवितर्यथा त्वाङ्गिरसो जुह्वे वाजे अस्मिन् । एवा त्वार्चन्नवसे वन्दमानः सोमस्येवांशुं प्रति जागराहम् ॥
โอ้สวิตฤ (Savitṛ) ผู้มียอดทอง ดังที่เหล่าอังคิรส (Aṅgirasa) ได้เชื้อเชิญท่านด้วยทัพพีบูชาในความอุดมแห่งพลังนี้ ฉันก็ฉันนั้น ร้องสรรเสริญเพื่อขอความเกื้อกูล กราบนอบน้อม และเฝ้าตื่นอยู่ต่อท่าน—ดุจผู้เฝ้าคอยลำแสงอันสุกใสของโสมะ (Soma)—จนกว่าแรงผลักดันของท่านจะเริ่มทำงานในเรา.
Frequently Asked Questions
Savitṛ is the divine Impeller—identified with the sun’s awakening power—who sets beings in motion and keeps the worlds moving in right order.
It says Savitṛ ‘harnesses’ the cosmos: he makes Earth steady, Heaven firm, energizes the midspace, and bounds the ocean within an unbreakable law of order (ṛta/dharma).
Garutmān symbolizes swift movement that still follows dharma, while the Soma-ray simile expresses the worshipper’s alert, expectant devotion—waiting for Savitṛ’s activating impulse within.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.