Rig Veda 10.131.5: Mandala 10, Sukta 131, Mantra 5

Sukta 10.131

Rishi: Unknown (RV 10.131)

Devata: Indra with supporting powers Aśvins and Sarasvatī

Chandas: Likely Triṣṭubh (pending full metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

पुत्रमिव पितरावश्विनोभेन्द्रावथुः काव्यैर्दंसनाभिः । यत्सुरामं व्यपिबः शचीभिः सरस्वती त्वा मघवन्नभिष्णक् ॥

Transliteration

putrám iva pitarāv aśvinóbhéndrāvathuḥ kā́vyair daṃsanā́bhiḥ | yát surā́maṃ vyápibaḥ śácībhiḥ sárasvatī tvā maghavann abhiṣṇak ||

Translation

ดุจบิดามารดาทั้งสองเกื้อหนุนบุตร อัศวินทั้งคู่ได้อุปถัมภ์ท่าน โออินทระ ด้วยศิลป์แห่งกวีผู้มีญาณและด้วยฤทธานุภาพอัศจรรย์ ครั้นท่านดื่มรสอันแรงกล้าแห่งความรื่นรมย์ด้วยเดชแห่งศักติทั้งหลาย โอผู้เอื้อเฟื้อ สรัสวตีได้เร่งเร้าท่านและทำให้ท่านมีชัย

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पुत्रम्: son (as object)
• पुत्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• पितरौ: the two parents
• पितरौ: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• अश्विनौ: the two Aśvins
• अश्विनौ: कर्तृ
• Type: Noun (Deity name)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• भेन्द्रौ: both Indras (dual epithet)
• भेन्द्रौ: कर्तृ
• Type: Noun (Deity name)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अथुः: they two helped/protected
• अथुः: —
• Type: Verb
• Root: अव् (धातु) / अव्-रक्षणे

• काव्यैः: with poetic (devices)/with Kāvya (poetic powers)
• काव्यैः: करण
• Type: Noun/Adjective
• Root: काव्य (प्रातिपदिक)

• दंसनाभिः: with wondrous powers/deeds
• दंसनाभिः: करण
• Type: Noun
• Root: दंसना (प्रातिपदिक)

• यत्: which/that (thing)
• यत्: कर्म
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम)

• सुरामम्: the surā-mixture/intoxicating draught
• सुरामम्: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: सुराम (प्रातिपदिक)

• वि: apart, forth, intensively
• वि: —
• Type: Indeclinable (prefix)
• Root: वि (उपसर्ग)

• अपिबः: you drank
• अपिबः: —
• Type: Verb
• Root: पा (धातु) / पा-पाने

• शचीभिः: with powers/skills (Śacīs)
• शचीभिः: करण
• Type: Noun
• Root: शची (प्रातिपदिक)

• सरस्वती: Sarasvatī
• सरस्वती: कर्तृ
• Type: Noun (Deity name)
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक)

• त्वा: you
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम)

• मघवन्: O bountiful one (Maghavan/Indra)
• मघवन्: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक)

• अभिष्णक्: has pressed/overpowered/assailed (you)
• अभिष्णक्: —
• Type: Verb
• Root: अभि-ष्णह्/ष्णक् (धातु, वैदिक) / √ष्णह्-आक्रमणे/अभिभवे (निघण्टु-परम्परा)