
Sukta 10.119
Agastya Māna (traditional Anukramaṇī attribution for RV 10.119)
Soma (with Apas ‘Waters’ as the supporting field of manifestation)
Jagatī (refrain-like cadence with recurring ‘kuvit somasyāpām iti’)
บทสวดนี้เป็นกระแสแห่งความมั่นใจอันดลใจที่สดแรงและหวนพิจารณาตนเอง: ผู้กล่าวรู้สึกว่าพลัง การได้มา และความเสมอภาคกับโลกทั้งปวงบังเกิดขึ้นภายใน พร้อมถามซ้ำ ๆ ว่าสิ่งนั้นมาจาก “น่านน้ำแห่งโสมะ” หรือไม่ ด้วยจังหวะคล้ายท่อนรับซ้ำ บทสวดพรรณนาโสมะไม่เพียงเป็นน้ำคั้นดื่ม หากเป็นสนามแห่งความปีติอันสว่างไสวและชุ่มน้ำ ที่ยกชูความคิด ความกล้า และความสามารถ จนท้ายที่สุดบทสวดลงเอยด้วยความพร้อมเพื่อการรับใช้ทิพย์—ให้ตนเป็น “เรือนที่สร้างดีแล้ว” สมควรแบกหามเครื่องบูชาไปสู่เหล่าเทพ
Mantra 1
इति वा इति मे मनो गामश्वं सनुयामिति । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
“เป็นเช่นนี้หนอ เป็นเช่นนี้แท้” ใจของข้าพเจ้าก็เคลื่อนไหวว่า “ขอให้ข้าพเจ้าชนะโคและม้า”—ขอให้ได้รัศมีอันรุ่งโรจน์และพลังอันรวดเร็ว. หรือว่าความเร่งเร้านี้เกิดจากน้ำแห่งโสมะ (Soma) กระนั้นหรือ.
Mantra 2
प्र वाता इव दोधत उन्मा पीता अयंसत । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
ดุจลมที่พุ่งกรูไปข้างหน้า เขาทั้งหลายได้สั่นสะเทือนข้าพเจ้า; ถ้วยที่ข้าพเจ้าดื่มได้ยกข้าพเจ้าขึ้นเบื้องบน. หรือว่าความปลาบปลื้มยกใจนี้มาจากน้ำแห่งโสมะ.
Mantra 3
उन्मा पीता अयंसत रथमश्वा इवाशवः । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
ถ้วยที่ข้าพเจ้าดื่มได้ยกข้าพเจ้าขึ้น ดุจม้าอันรวดเร็วชูรถศึกขึ้น. หรือว่าพลังที่ไต่สูงนี้บังเกิดจากน้ำแห่งโสมะ.
Mantra 4
उप मा मतिरस्थित वाश्रा पुत्रमिव प्रियम् । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
ความคิดหนึ่งได้เข้ามาใกล้ข้าและตั้งอยู่เคียงข้าง—ดุจแม่โคที่ร้องก้องเข้าไปหาลูกโคอันเป็นที่รัก. บางทีแรงดลใจอันสนิทนี้จักเกิดจากสายน้ำแห่งโสมะ (Soma) กระมัง.
Mantra 5
अहं तष्टेव वन्धुरं पर्यचामि हृदा मतिम् । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
ข้าดุจช่างผู้แต่งโครงงาน ค่อยล้อมเวียนและขัดเกลา; ด้วยดวงใจข้าปั้นแต่งความคิด. บางทีการก่อรูปภายในอันชำนาญนี้จักดำเนินมาจากสายน้ำแห่งโสมะ (Soma) กระมัง.
Mantra 6
नहि मे अक्षिपच्चनाच्छान्त्सुः पञ्च कृष्टयः । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
ชนทั้งห้าหาได้ทำร้ายข้าให้ล้มลงแม้แต่น้อยไม่; เขาทั้งหลายไปไม่ถึงข้า. บางทีความสงบมั่นคงอันมิอาจล่วงละเมิดนี้จักเกิดจากสายน้ำแห่งโสมะ (Soma) กระมัง.
Mantra 7
नहि मे रोदसी उभे अन्यं पक्षं चन प्रति । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
แม้ฟ้ากับดินทั้งสอง ก็ไม่อาจเป็นปีกอีกข้างหนึ่งเพื่อต้านทานเราได้ บางทีจากสายน้ำแห่งโสมะ (Soma) จึงบังเกิดความเสมอภาคอันไพศาลกับโลกทั้งหลายนี้
Mantra 8
अभि द्यां महिना भुवमभीमां पृथिवीं महीम् । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
ด้วยความยิ่งใหญ่ เราได้ก้าวล้ำฟ้า; ด้วยความยิ่งใหญ่ เราได้ก้าวล้ำแผ่นดินอันกว้างใหญ่ไพศาลนี้ บางทีจากสายน้ำแห่งโสมะ (Soma) จึงบังเกิดภาวะอันขยายใหญ่ยิ่งนี้
Mantra 9
हन्ताहं पृथिवीमिमां नि दधानीह वेह वा । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
มาเถิด—เราสามารถวางแผ่นดินนี้ลง ณ ที่นี่ หรือ ณ ที่นั้นได้ บางทีจากสายน้ำแห่งโสมะ (Soma) จึงบังเกิดอำนาจอธิปไตยในการจัดวางนี้
Mantra 10
ओषमित्पृथिवीमहं जङ्घनानीह वेह वा । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
เราด้วยก้าวเดียวอาจก้าวข้ามแผ่นดินนี้ได้—ที่นี่หรือที่นั่น. บางทีพลังที่ทำลายพันธนาการนี้อาจถูกปลดปล่อยจากน้ำนั้นแห่งโสมะ (Soma)
Mantra 11
दिवि मे अन्यः पक्षोऽधो अन्यमचीकृषम् । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
ปีกหนึ่งแห่งความเป็นเรานี้ เราวางไว้ในสวรรค์อันสว่างไสว; อีกปีกหนึ่ง เราก่อรูปไว้เบื้องล่าง. บางทีนี่อาจมาจากน้ำนั้นแห่งโสมะ—เรากล่าวเช่นนี้ในใจ
Mantra 12
अहमस्मि महामहोऽभिनभ्यमुदीषितः । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
เราคือความยิ่งใหญ่ไพศาล; เราถูกยกขึ้นสู่ศูนย์กลางแห่งสะดือ (แก่นกลาง). บางทีนี่อาจมาจากน้ำนั้นแห่งโสมะ—เรากล่าวเช่นนี้ในใจ
Mantra 13
गृहो याम्यरंकृतो देवेभ्यो हव्यवाहनः । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
ข้าพเจ้าไปดุจเรือนที่ก่อสร้างดีแล้ว—เป็นผู้นำพาเครื่องบูชาไปสู่เหล่าเทพ. นี่จักมาจากสายน้ำแห่งโสมะหรือหนอ—ข้าพเจ้ากล่าวไว้ภายในดังนี้.
They are symbolic gains: the cow suggests nourishing light/wealth and the horse suggests swift force and effective power. The hymn treats them as signs of Soma-inspired capacity, not only material prizes.
It works like a refrain of self-inquiry. The speaker notices rising courage and vastness and repeatedly asks whether this uplift is born from Soma as a divine, watery field of delight and purification.
It ends with the speaker becoming “a well-made house,” a carrier of offerings for the gods. The message is that true exhilaration should mature into steadiness, fitness, and service in the ritual and in life.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.