
Sukta 10.115
Kaṇva (Kāṇva tradition indicated by 10.115.5; hymn as a whole is Kāṇva-associated)
Agni (as child, messenger, establishing power)
Triṣṭubh (typical for Agni hymns in this register; verify by scan)
บทสรรเสริญอัคนีนี้ยกย่องเทพแห่งไฟในฐานะ “กุมารผู้เยาว์” อันน่าอัศจรรย์ ผู้เติบโตยิ่งใหญ่เหนือมารดาทั้งสองของตน และพร้อมกันนั้นก็รับบทบาทอันยิ่งใหญ่เป็นทูตสื่อสารระหว่างมนุษย์กับเหล่าเทพ บทสวดเน้นอำนาจของอัคนีในการสถาปนาและคุ้มครองระเบียบแห่งพิธีกรรม ในการนำพาเครื่องบูชา และในการพิทักษ์ผู้ขับร้องและผู้นำฤๅษี—โดยเฉพาะสายกัณวะ—จนถึงบทสรุปที่ยกพิธีขึ้นด้วยเสียงร้อง “วษฏฺ” และการกล่าว “นมสฺ” ซ้ำแล้วซ้ำเล่า
Mantra 1
चित्र इच्छिशोस्तरुणस्य वक्षथो न यो मातरावप्येति धातवे । अनूधा यदि जीजनदधा च नु ववक्ष सद्यो महि दूत्यं चरन् ॥
น่าอัศจรรย์ยิ่งนักคือการเติบใหญ่ของกุมารผู้เยาว์; เขาก้าวล่วงแม้สองมารดาเพื่อสถาปนารากฐานของตน. เมื่อเขาถูกจุดให้ลุกโพลงไปตามหนทางทั้งหลาย เมื่อนั้นเขาก็รับภารกิจทูตอันยิ่งใหญ่ในทันที ดำเนินไปในฐานะผู้สื่อสาร.
Mantra 2
अग्निर्ह नाम धायि दन्नपस्तमः सं यो वना युवते भस्मना दता । अभिप्रमुरा जुह्वा स्वध्वर इनो न प्रोथमानो यवसे वृषा ॥
อัคนี (Agni) แท้จริงถูกสถาปนาไว้ด้วยนาม—ผู้ประทาน ผู้ทรงฤทธิ์ยิ่งในกิจทั้งปวง; ผู้รวมผืนพฤกษา แล้วกลืนกินให้เป็นเถ้า. ในพิธีอันดีงาม เขาผลักดันไปข้างหน้าด้วยทัพพีบูชา (juhū); ดุจพลังแห่งนายผู้แผ่กว้าง เป็นโคผู้เพื่อหล่อเลี้ยง.
Mantra 3
तं वो विं न द्रुषदं देवमन्धस इन्दुं प्रोथन्तं प्रवपन्तमर्णवम् । आसा वह्निं न शोचिषा विरप्शिनं महिव्रतं न सरजन्तमध्वनः ॥
เพื่อพวกท่าน เราแสวงหาท่านนั้น—เทพผู้ประทับมั่นคง; อินทุ (indu) แก่นสารแห่งโสมะ (Soma) ที่พองพลุ่งและซัดสาดดุจมหาสมุทร. ดุจผู้หามที่มีเปลวไฟ ด้วยรัศมีอันแผ่ไกล; ดุจผู้ทรงมหาปณิธานที่ผลักดันไปบนหนทาง เขาเร่งรุดไปข้างหน้า.
Mantra 4
वि यस्य ते ज्रयसानस्याजर धक्षोर्न वाताः परि सन्त्यच्युताः । आ रण्वासो युयुधयो न सत्वनं त्रितं नशन्त प्र शिषन्त इष्टये ॥
เมื่อเปลวเพลิงอันไม่ชราของท่านถูกเร่งให้แล่นไว ลมทั้งหลายประหนึ่งโอบล้อมอยู่รอบ ๆ อย่างไม่หวั่นไหว. พลังอันรื่นรมย์ทั้งหลาย ดุจนั กรบ เข้าถึงที่มั่นอันแข็งแกร่ง; พวกเขารุกคืบไปข้างหน้า และฝึกตนเพื่อให้เครื่องบูชาที่แสวงหานั้นสำเร็จ.
Mantra 5
स इदग्निः कण्वतमः कण्वसखार्यः परस्यान्तरस्य तरुषः । अग्निः पातु गृणतो अग्निः सूरीनग्निर्ददातु तेषामवो नः ॥
ผู้นี้แลคืออัคนี (Agni) ผู้เลิศที่สุดในหมู่คัณวะ (Kaṇva) เป็นสหายของคัณวะ เป็นผู้สูงศักดิ์ ผู้พิชิตทั้งสิ่งที่อยู่ไกลโพ้นและสิ่งที่อยู่ภายใน. ขออัคนีคุ้มครองผู้ขับสรรเสริญ; ขออัคนีคุ้มครองเหล่าสูริ (Sūri, เจ้าแห่งญาณทัศน์); ขออัคนีประทานความอุปถัมภ์ (avas) ของพวกเขาแก่เรา.
Mantra 6
वाजिन्तमाय सह्यसे सुपित्र्य तृषु च्यवानो अनु जातवेदसे । अनुद्रे चिद्यो धृषता वरं सते महिन्तमाय धन्वनेदविष्यते ॥
แด่ผู้ทรงพลังยิ่ง ผู้พิชิต—โอ้อัคนีผู้มีเชื้อสายอันดีและสว่างไสว—ผู้เคลื่อนไปท่ามกลางความกระหายอันร้อนเร่า (ไฟภายใน) ย่อมติดตามชาตเวทัส (Jātavedas, ‘ผู้รู้สิ่งที่เกิดทั้งปวง’). แม้ในภาวะอันแห้งแล้งไร้น้ำ ผู้ที่กล้าหาญและเลือกพรอันสูงสุด ก็ย่อมมุ่งสู่พระองค์ผู้กว้างใหญ่ที่สุด; ณ ทุ่งแห่งความเพียรพยายามของวิญญาณ (dhanvan) เขาย่อมมาถึง.
Mantra 7
एवाग्निर्मर्तैः सह सूरिभिर्वसुः ष्टवे सहसः सूनरो नृभिः । मित्रासो न ये सुधिता ऋतायवो द्यावो न द्युम्नैरभि सन्ति मानुषान् ॥
ดังนี้ขอให้อัคนี—วสุ (Vasu) ผู้เป็นความดีอันสว่างไสว—ได้รับการสถาปนาและสรรเสริญโดยมนุษย์ทั้งหลายพร้อมด้วยผู้นำผู้ส่องสว่าง; ดุจบุตรผู้แข็งแกร่งแห่งพลังท่ามกลางชน. ดุจเหล่ามิตร (Mitra) ผู้ตั้งมั่นในความเข้าใจอันถูกต้อง ผู้จาริกในฤตะ (ṛta, ระเบียบ/สัจธรรมจักรวาล); ดุจท้องฟ้าทั้งหลายพร้อมด้วยรัศมีของตน—พวกเขายืนครอบและล้อมรอบมนุษย์ กดดันเข้ามาและคุ้มครอง.
Mantra 8
ऊर्जो नपात्सहसावन्निति त्वोपस्तुतस्य वन्दते वृषा वाक् । त्वां स्तोषाम त्वया सुवीरा द्राघीय आयुः प्रतरं दधानाः ॥
โอ บุตรแห่งพลังแห่งความอุดม (ūrj) โอ ผู้ทรงมหากำลัง—เมื่อท่านได้รับการสรรเสริญโดยชอบ วาจาแห่งชัยชนะ (vāk) ก็โน้มลงนอบน้อมต่อท่าน เราจักสรรเสริญท่าน; ขอโดยท่าน เราจงมั่งคั่งด้วยพลังวีรชน แบกไว้ซึ่งอายุยืนยาวกว่า และความก้าวหน้าที่มุ่งไปข้างหน้ายิ่งกว่า
Mantra 9
इति त्वाग्ने वृष्टिहव्यस्य पुत्रा उपस्तुतास ऋषयोऽवोचन् । ताँश्च पाहि गृणतश्च सूरीन्वषड्वषळित्यूर्ध्वासो अनक्षन्नमो नम इत्यूर्ध्वासो अनक्षन् ॥
ดังนี้ โอ อัคนี (Agni) บุตรทั้งหลายของวฤษฏิหัวยะ (Vṛṣṭihavya)—เหล่าฤษี (ṛṣi) ผู้สรรเสริญโดยชอบ—ได้กล่าวแก่ท่าน ขอท่านคุ้มครองพวกเขา และคุ้มครองผู้นำผู้สว่างรู้ (sūri) ที่ขับขานด้วยเถิด พวกเขาร้องว่า “vaṣaṭ, vaṣaṭ” แล้วผงาดขึ้นสู่เบื้องบน; พวกเขาร้องว่า “นอบน้อม, นอบน้อม” แล้วผงาดขึ้นอีกครั้ง—ยกจิตสำนึกขึ้นสู่ที่สูง
Because the fire is freshly born when kindled, yet it quickly becomes powerful and effective. The hymn uses this image to show how Agni grows fast and immediately takes up his divine work.
They are commonly understood as the two sources of fire (often heaven and earth, or the two fire-sticks used in kindling). The verse says Agni surpasses his origins and becomes firmly established in his role.
“Vaṣaṭ” is a sacrificial exclamation used to send the offering forth through Agni. “Namo nama” means repeated obeisance, marking reverence and a concluding uplift in the ritual.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.