Previous Verse
Next Verse

Shloka 79

इन्द्रजित्-वधः

The Slaying of Indrajit

पतितंतमभिज्ञायराक्षसीसामहाचमूः ।वध्यमानादिशोभेजेहरिभिर्जितकाशिभिः ।।।।

patitaṃ tam abhijñāya rākṣasī sā mahācamūḥ |

vadhyamānā diśo bheje haribhir jitakāśibhiḥ ||

ครั้นรู้ว่าเขาล้มลงแล้ว กองทัพยักษ์อันใหญ่หลวงนั้น—ถูกเหล่าวานรผู้มุ่งชัยชนะเข้ารุมประหัตประหาร—ก็แตกพ่ายกระจัดกระจายหนีไปทุกทิศทาง

पतितम्fallen
पतितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषण (for तम्)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
अभिज्ञायhaving recognized
अभिज्ञाय:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootअभि + ज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); 'ज्ञात्वा' (having recognized)
राक्षसीthe rakshasa (army)
राक्षसी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराक्षसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
साthat
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
महाचमूःgreat army
महाचमूः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + चमू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (महती चमूः)
वध्यमानाbeing slain/attacked
वध्यमाना:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवध् (धातु)
Formयक्-प्रत्ययान्त कर्मणि वर्तमानकृदन्त (present passive participle); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
दिशःdirections
दिशः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन
भेजेresorted to / fled to
भेजे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलिट् (perfect), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
हरिभिःby the vanaras
हरिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, बहुवचन
जितकाशिभिःby the splendid/victorious (vanaras)
जितकाशिभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootजित + काशि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, बहुवचन; विशेषण (for हरिभिः); क्त-प्रत्ययान्त 'जि' (conquered) + कर्मधारय; अर्थः 'जित-काशयः/जित-प्रभाः' (with victorious splendor)

Great army of Rakshasas even though desired to win seeing (Indrajith dead), Vanaras started attacking them. Unable to bear Rakshasas screamed.

I
Indrajit (implied by tam)
R
Rākṣasas
V
Vānaras

FAQs

When unjust leadership collapses, adharma-based strength loses cohesion; the verse teaches that morale built on fear and deception is fragile.

The Rākṣasa army, learning of Indrajit’s fall, is attacked by the Vānaras and begins to flee in disarray.

Determination and disciplined pursuit of a just objective by the Vānaras (collective resolve in battle).