Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

इन्द्रजित्-वधः

The Slaying of Indrajit

भिन्नवर्मारुधिरंवमन्वक्त्रेणरावणिः ।।।।जग्राहकार्मुकश्रेष्ठंदृढज्यंबलवत्तरम् ।

bhinnavarmā rudhiraṃ vaman vaktreṇa rāvaṇiḥ | jagrāha kārmukaśreṣṭhaṃ dṛḍhajyaṃ balavattaram ||

เมื่อเกราะถูกทำลายและโลหิตพุ่งออกจากปาก บุตรแห่งทศกัณฐ์ (อินทรชิต) ก็ฉวยคันธนูอันประเสริฐของตน—ทรงพลัง มีสายธนูตึงแน่นมั่นคง

भिन्नवर्माwith armor shattered
भिन्नवर्मा:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootभिन्न-वर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Masculine, Nominative singular); क्त-प्रत्ययान्त + षष्ठी-तत्पुरुषः (भिन्नं वर्म यस्य) — अर्थतः बहुव्रीहिवत् प्रयोगः
रुधिरम्blood
रुधिरम्:
कर्म (Karma/Object of vaman)
TypeNoun
Rootरुधिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Neuter, Accusative singular)
वमन्vomiting / spewing
वमन्:
क्रियाविशेषण (Concomitant action)
TypeVerb
Rootवम् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले (Present active participle), पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; रावणिः इति सह
वक्त्रेणwith (his) mouth
वक्त्रेण:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootवक्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया-एकवचनम् (Neuter, Instrumental singular)
रावणिःIndrajit
रावणिः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootरावणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्
जग्राहseized
जग्राह:
क्रिया (Main action)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम् (3rd sg)
कार्मुकश्रेष्ठम्the best bow
कार्मुकश्रेष्ठम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकार्मुक-श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Neuter, Accusative singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (कार्मुकानां श्रेष्ठम्)
दृढज्यम्with a firm string
दृढज्यम्:
कर्म-विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदृढ-ज्या (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; कार्मुकश्रेष्ठम् इति विशेषणम्
बलवत्तरम्stronger / very strong
बलवत्तरम्:
कर्म-विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootबलवत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; तर्तम्ये तर-प्रत्यय (comparative); कार्मुकश्रेष्ठम् इति विशेषणम्

Bow split, ejecting blood from mouth, Indrajith took his strong best of bows which had a stout string.

I
Indrajit (Rāvaṇi)

FAQs

The verse reflects kṣatriya-dharma: even when wounded, a warrior continues the duty of battle with resolve and discipline, without abandoning the field.

Indrajit has been hurt and his armour is broken; despite this, he re-arms himself by taking up a superior bow to continue fighting.

Determination and martial steadfastness (dhairya and yuddha-niṣṭhā) in the face of injury.