Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

इन्द्रजित्–लक्ष्मण संवादः तथा युद्धप्रवृत्तिः

Indrajit and Lakshmana: War-Boasts, Rebuke, and the Clash

यथाबाणपथंप्राप्यस्थितोऽहंतवराक्षस ।।।।दर्शयस्वाद्यतत्तेजोवाचात्वंकिंविकत्थसे ।

yathā bāṇapathaṃ prāpya sthito 'haṃ tava rākṣasa | darśayasva adya tat tejo vācā tvaṃ kiṃ vikatthase || 6.88.16 ||

โอ้ยักษ์! ข้าก้าวเข้ามาในระยะศรของเจ้าและยืนอยู่ต่อหน้าแล้ว วันนี้จงสำแดงเดชนั้นเถิด—ไยเจ้าจึงอวดอ้างด้วยวาจาเท่านั้น?

यथाas/when
यथा:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक अव्यय
बाणपथम्the range/path of arrows
बाणपथम्:
Karma (कर्म/द्वितीया)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक) + पथ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (बाणानां पथः); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्यय; 'having reached'
स्थितःstood
स्थितः:
Kriya (क्रियासमर्थक/भाव)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; 'standing'
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1), एकवचन; pronoun
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन; genitive pronoun
राक्षसO Rakshasa
राक्षस:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन
दर्शयस्वshow (yourself)/display
दर्शयस्व:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
अद्यtoday/now
अद्य:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; demonstrative
तेजःpower/splendor
तेजः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
वाचाby words
वाचा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1), एकवचन
किम्why/what
किम्:
Prashna (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक अव्यय (interrogative)
विकत्थसेyou boast
विकत्थसे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + कथ् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

"Rakshasa! I have reached your range of arrows and stand before you. Show that power now about which you boasted."

L
Lakshmana
I
Indrajit
A
arrows (bāṇa)

FAQs

Satya is tested by action: righteous confidence stands in the open and demands proof through deeds rather than verbal bravado.

Lakṣmaṇa positions himself within Indrajit’s striking range and invites him to demonstrate his claimed power in direct combat.

Fearless resolve and commitment to straightforward engagement.