Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

निकुम्भिला

यज्ञविघ्नः — Vibhishana’s Counsel and Lakshmana’s March to Nikumbhila

त्यजराजन्निमंशोकंमिथ्यासन्तापमागतम् ।तदियंत्यज्यतांचिन्ताशत्रुहर्षविवर्धिनी ।।6.85.8।।

tyaja rājann imaṁ śokaṁ mithyāsantāpam āgatam | tad iyaṁ tyajyatāṁ cintā śatruharṣavivardhinī || 6.85.8 ||

ข้าแต่พระราชา โปรดละความโศกนี้เถิด—เป็นความร้อนรุ่มอันเปล่าประโยชน์ที่เกิดขึ้นโดยไร้เหตุ ขอจงสลัดความกังวลนี้ทิ้ง เพราะมันยิ่งเพิ่มความยินดีแก่ศัตรู

त्यजabandon, give up
त्यज:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√tyaj (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन (vocative), एकवचन; पुल्लिङ्ग
इमम्this
इमम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (शोकम्)
शोकम्grief
शोकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśoka (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (accusative/कर्म), एकवचन
मिथ्या-सन्तापम्false distress
मिथ्या-सन्तापम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmithyā + santāpa (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (मिथ्या सन्तापः); पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; शोकस्य विशेषणवत् (appositional)
आगतम्that has come upon (you)
आगतम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootā-√gam (धातु); āgata (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP); पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (शोकम्/सन्तापम् इत्यस्य विशेषणम्)
तत्therefore, then
तत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, अव्ययवत् (discourse particle: 'therefore/then')
इयम्this
इयम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (चिन्ता)
त्यज्यताम्let (it) be abandoned
त्यज्यताम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√tyaj (धातु)
Formलोट् (imperative) कर्मणि-प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष, एकवचन; आदेशार्थ (let it be abandoned)
चिन्ताanxiety
चिन्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcintā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शत्रु-हर्ष-विवर्धिनीincreasing the enemy's joy
शत्रु-हर्ष-विवर्धिनी:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśatru + harṣa + vivardhinī (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (शत्रोः हर्षस्य विवर्धिनी); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (चिन्ता इत्यस्य विशेषणम्)

"O great Lord! Hear me, which is yet to be submitted by me to you. You are afflicted without cause and pained at heart."

R
Rāma
V
Vibhīṣaṇa
Ś
Śatru (the enemy/Rākṣasas as implied)

FAQs

Dharma requires mastery over debilitating grief; a leader must not feed despair that weakens righteous resolve and empowers adharma.

Vibhīṣaṇa urges Rāma to relinquish anxiety, warning that such sorrow benefits the opposing side.

Steadfastness (dhairya) and strategic clarity—maintaining inner composure for the sake of justice and the community.