Previous Verse
Next Verse

Shloka 57

युद्धे अङ्गद-मैन्द-द्विविद-राक्षसयुद्धम्; कुम्भस्य प्रादुर्भावः तथा सुग्रीवेण पराभवः

Sarga 76: Angada and the Vanara chiefs battle Kampana, Prajaṅgha, Yūpākṣa, Śoṇitākṣa; Kumbha enters and is checked by Sugrīva

रामस्तुव्यथितंश्रुत्वावालिपुत्त्रंरणाजरे ।।।।व्यादिदेशहरिश्रेष्ठान्जाम्बवत्प्रमुखांस्ततः ।

rāmas tu vyathitaṃ śrutvā vāliputraṃ raṇājire |

vyādideśa hariśreṣṭhān jāmbavatpramukhāṃs tataḥ ||

เมื่อพระรามทรงทราบว่าบุตรของพาลีได้รับบาดเจ็บในสนามรบ จึงทรงออกคำสั่งแก่เหล่าวานรชั้นยอด โดยมีชามพวานเป็นผู้นำทัพ

रामःRama
रामः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्ययम् (particle: but/indeed)
व्यथितम्pained
व्यथितम्:
कर्म-विशेषणम् (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootव्यथित (प्रातिपदिक; √व्यथ् PPP)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तम्; पुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying वालिपुत्रम्)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभावः (Gerund): 'having heard'
वालिपुत्रम्Vali's son (Angada)
वालिपुत्रम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवालि-पुत्र (प्रातिपदिक; वालि + पुत्र)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्
रणाजिरेin the battlefield
रणाजिरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootरण-अजिर (प्रातिपदिक; रण + अजिर)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी, एकवचनम् (Locative)
व्यादिदेशcommanded/ordered
व्यादिदेश:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootआ+दिश् (धातु)
Formलिट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; वि-आ-उपसर्गः (intensive/explicit ordering)
हरिश्रेष्ठान्the best of monkeys
हरिश्रेष्ठान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootहरि-श्रेष्ठ (प्रातिपदिक; हरि + श्रेष्ठ)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्
जाम्बवत्प्रमुखान्with Jambavan at the head
जाम्बवत्प्रमुखान्:
कर्म-विशेषणम् (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootजाम्बवत्-प्रमुख (प्रातिपदिक; जाम्बवत् + प्रमुख)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifying हरिश्रेष्ठान्)
ततःthen
ततः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formदेश/काल-अव्ययम् (then/thereupon)

On hearing that Angada was tormented in the battlefield and pained he ordered Jambavan and the best of monkey leaders to help him.

R
Rāma
A
Angada (Vāliputra)
J
Jāmbavān
V
Vanara leaders

FAQs

Rāja-dharma: a leader must respond swiftly to protect allies and maintain morale and order when a key warrior is harmed.

Rama learns Angada is wounded and immediately commands senior vanara leaders, led by Jambavan, to act.

Rama’s responsible leadership—decisive, protective, and attentive to the welfare of his supporters.