Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

युद्धे अङ्गद-मैन्द-द्विविद-राक्षसयुद्धम्; कुम्भस्य प्रादुर्भावः तथा सुग्रीवेण पराभवः

Sarga 76: Angada and the Vanara chiefs battle Kampana, Prajaṅgha, Yūpākṣa, Śoṇitākṣa; Kumbha enters and is checked by Sugrīva

तंदृष्टवापतितंभूमौखङ्गमुलसन्निभम् ।मुष्टिंसम्वर्तयामासवज्रकल्पंमहाबलः ।।।।

taṃ dṛṣṭvā patitaṃ bhūmau khaṅgaṃ musala-sannibham | muṣṭiṃ saṃvartayāmāsa vajra-kalpaṃ mahā-balaḥ ||

เมื่อเห็นดาบที่เหมือนสากเหล็กตกอยู่บนพื้น ผู้ทรงพลังผู้นั้นก็กำหมัดแน่น แข็งแกร่งดั่งสายฟ้า เตรียมพร้อมสำหรับการโจมตี

तम्that (sword)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचनम्
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), “having seen”
पतितम्fallen
पतितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Root√pat (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचनम्; खङ्गम् विशेषयति
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhūmi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), एकवचनम्
खङ्गम्sword
खङ्गम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkhaṅga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचनम्
मुसल-सन्निभम्like a pestle
मुसल-सन्निभम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmusala-sannibha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (मुसलवत् सन्निभः), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचनम्; खङ्गम् विशेषयति
मुष्टिम्fist
मुष्टिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmuṣṭi (प्रातिपदिक)
Formपुं/स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचनम्
संवर्तयामासclenched/closed
संवर्तयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√vṛt (धातु)
Formलिट् (Perfect) (परिप्रयोगः causative-like sense), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचनम्; अर्थः “made (it) contract/closed”
वज्रकल्पम्thunderbolt-like
वज्रकल्पम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvajra-kalpa (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचनम्; मुष्टिम् विशेषयति
महाबलःmighty
महाबलः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahā-bala (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचनम्; कर्तृ-विशेषणम्

Seeing the pestle shaped sword fallen on the ground, mighty Prajaghna clenched his fist, which was as hard as the thunderbolt.

K
khaṅga (sword)

FAQs

It reflects kṣātra-dharma in battle: resolve and readiness to act without hesitation when the situation demands decisive effort.

A combatant notices a weapon fallen on the ground and, instead of retreating, prepares to continue the fight by tightening his fist for a powerful strike.

Steadfast courage (dhairya) and forceful determination (utsāha) in the midst of battle.