Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

औषधिपर्वताहरणम् / The Retrieval of the Herb

Bearing Mountain

अञ्जनासुप्रजायेनमातरिश्वा च नैरृत ।हनुमान् वानरश्रेष्ठःप्राणान् धारयतेक्वचित् ।।6.74.18।।

añjanāsu-prajāyena mātariśvā ca nairṛta |

hanumān vānaraśreṣṭhaḥ prāṇān dhārayate kvacit ||6.74.18||

โอ้รากษสเอ๋ย หนุมาน ผู้ประเสริฐสุดในหมู่วานร ยังพอทรงไว้ซึ่งปราณอยู่บ้างหรือ? ผู้ซึ่งการบังเกิดของเขาทำให้อัญชนาและมาตริศวาน (เทพวายุ) ได้รับพรเป็นบุตรอันประเสริฐ

अञ्जनासुप्रजायेनby Anjana and Suprija (as parents)
अञ्जनासुप्रजायेन:
करण (Karana/Instrument)
TypeNoun
Rootअञ्जना-सुप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; द्वन्द्वसमासः (अञ्जना च सुप्रजा च) — समाहार/युगल-निर्देशः
मातरिश्वाMatarishvan (Vayu)
मातरिश्वा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमातरिश्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
समुच्चय (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (Conjunction)
नैरृतO Rakshasa
नैरृत:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootनैरृत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
हनुमान्Hanuman
हनुमान्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootहनुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वानरश्रेष्ठःbest of monkeys
वानरश्रेष्ठः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवानर-श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वानराणां श्रेष्ठः)
प्राणान्life-breaths
प्राणान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
धारयतेsustains / remains alive
धारयते:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
क्वचित्somehow / at least
क्वचित्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb)

After hearing Jambavantha, Vibheeshana said "Noble son, why are you enquiring about Hanuman?"

J
Jāmbavān
H
Hanumān
V
Vibhīṣaṇa
A
Añjanā
M
Mātariśvan (Vāyu)

FAQs

Dharma values gratitude and care for those who uphold the common good; Jāmbavān’s first concern is the welfare of a key protector of the righteous cause.

Wounded and nearly blind, Jāmbavān anxiously asks Vibhīṣaṇa whether Hanumān is still alive.

Loyal affection and discernment—Jāmbavān prioritizes news of Hanumān, a decisive agent in Rāma’s mission.