Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

कुम्भकर्णप्रस्थानम् तथा अङ्गदप्रेरणा

Kumbhakarna’s sortie and Angada’s rallying of the Vanaras

कुलेषुजातास्सर्वेस्मविस्तीर्णेषुमहत्सु च ।।।।क्वगच्छतभयत्रस्ताःहरयःप्राकृतायथा ।अनार्याःखलुयद्भीतास्त्यक्त्वावीर्यंप्रधावत ।।।।

kuleṣu jātāḥ sarve sma vistīrṇeṣu mahatsu ca |

kva gacchata bhayatrastāḥ harayaḥ prākṛtā yathā |

anāryāḥ khalu yad bhītās tyaktvā vīryaṃ pradhāvata ||

พวกเจ้าทั้งปวงเกิดในตระกูลใหญ่ไพศาลและรุ่งเรืองไกล เหตุใดจึงหนีด้วยความหวาดกลัวดุจวานรสามัญ? การทอดทิ้งความกล้าหาญแล้ววิ่งหนีด้วยความกลัวนั้น แท้จริงไม่สมควรแก่ผู้มีศักดิ์ศรี

kuleṣuin clans/families
kuleṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkula- (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग / Saptamī / Bahuvacana
jātāḥborn
jātāḥ:
Kriyā-sāmānādhikaraṇya
TypeAdjective
Root√jan (धातु) + kta (कृत्)
FormKta-participle; Puṃliṅga / Prathamā / Bahuvacana
sarveall
sarve:
Karta (कर्ता) (with jātāḥ)
TypeNoun
Rootsarva- (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga / Prathamā / Bahuvacana
smaindeed/for sure (particle)
sma:
Sambandha (particle)
TypeIndeclinable
Rootsma (अव्यय)
FormSmṛti/Anusmaraṇa-nipāta; often marks past/assertion with participle
vistīrṇeṣuwide, extensive
vistīrṇeṣu:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of kuleṣu
TypeAdjective
Rootvi-√stṝ (धातु) + kta (कृत्)
FormKta-participle; Napuṃsaka? here Loc pl agreeing with kuleṣu (neut loc pl): vistīrṇeṣu kuleṣu
mahatsugreat, noble
mahatsu:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of kuleṣu
TypeAdjective
Rootmahat- (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग / Saptamī / Bahuvacana; agreeing with kuleṣu
caand
ca:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
kvawhere?/why?
kva:
Praśna (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootkva (अव्यय)
FormInterrogative adverb (place)
gacchatado you go/are you going
gacchata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
FormLoṭ-lakāra (Imperative) or Laṭ (present) 2nd pl; here interrogative present/imperative sense; Madhyama-puruṣa / Bahuvacana; Parasmaipada
bhayatrastāḥpanic-stricken
bhayatrastāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of harayaḥ
TypeAdjective
Rootbhaya- + trasta- (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga / Prathamā / Bahuvacana; tatpuruṣa: bhayena trastāḥ
harayaḥmonkeys
harayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothari- (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga / Prathamā / Bahuvacana
prākṛtāḥordinary, common
prākṛtāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of harayaḥ (in comparison)
TypeAdjective
Rootprākṛta- (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga / Prathamā / Bahuvacana
yathāas/like
yathā:
Upamāna-sūcaka
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
FormUpamā/Prakāra-avyaya (comparative/manner)

"You are born in noble families, and are widely spread. As such why are you running away like ordinary monkeys as if terrified giving up your valour. It is not worthy of you."

A
Aṅgada
V
Vānara (harayaḥ)

FAQs

Dharma is portrayed as conduct befitting one’s station and vows: noble origin and responsibility demand courageous action, not fear-driven flight.

Aṅgada reprimands the Vānaras for running away and frames their behaviour as beneath their lineage and role in Rāma’s cause.

Self-respect grounded in dharma—maintaining courage because it is the right and fitting way to act.