Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

कुम्भकर्णप्रस्थानम् तथा अङ्गदप्रेरणा

Kumbhakarna’s sortie and Angada’s rallying of the Vanaras

प्रांशुभिर्गिरिशृङ्गैश्चशिलाभिश्चमहाबलः ।पादपैःपुष्पिताग्रैश्चहन्यमानो न कम्पते ।।।।

prāṃśubhir giriśṛṅgaiś ca śilābhiś ca mahābalaḥ | pādapaiḥ puṣpitāgraiś ca hanyamāno na kampate ||

แม้ถูกกระหน่ำด้วยยอดเขาสูงศักดิ์สิทธิ์ ก้อนศิลา และต้นไม้ที่ปลายกิ่งบานดอก ผู้ทรงพละนั้นก็มิได้หวั่นไหวเลย

प्रांशुभिःlofty/tall
प्रांशुभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootप्रांशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; गिरिशृङ्गैः इत्यस्य विशेषणम्
गिरिशृङ्गैःwith mountain-peaks
गिरिशृङ्गैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootगिरि + शृङ्ग (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (गिरेः शृङ्गम्)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
शिलाभिःwith rocks
शिलाभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशिला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
महाबलःthe mighty one
महाबलः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (महद् बलम् यस्य)
पादपैःwith trees
पादपैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपादप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
पुष्पिताग्रैःwith blossoming tops
पुष्पिताग्रैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootपुष्पित + अग्र (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय (पुष्पितम् अग्रं येषाम्) पादपैः इत्यस्य विशेषणम्
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
हन्यमानःbeing struck
हन्यमानः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√हन् (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present passive participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; महाबलः इत्यस्य विशेषणम्
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (not)
कम्पतेshakes/trembles
कम्पते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कम्प् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपदम्

Though Kumbhakarna was hit with lofty mountain peaks and trees with blossoms at crests, he was not shaken.

K
Kumbhakarṇa
V
Vānara forces (implied as attackers)

FAQs

Steadfastness under attack: endurance and composure in crisis are treated as marks of disciplined strength.

The vānara warriors hurl massive natural weapons at Kumbhakarṇa, but he remains unshaken.

Fortitude (dhairya) and physical invulnerability.