Previous Verse
Next Verse

Shloka 53

कुम्भकर्णप्रस्थानम्

Kumbhakarna’s Departure for Battle

न लङ्घयित्वाप्राकारंपद्भ्यांपर्वतसन्निभः ।ददर्शाभ्रघनप्रख्यंवानरानीकमद्भुतम् ।।।।

na laṅghayitvā prākāraṃ padbhyāṃ parvata-sannibhaḥ |

dadarśābhra-ghana-prakhyaṃ vānarānīkam adbhutam ||

เขาผู้มีสัณฐานดุจขุนเขา ก้าวเดินด้วยเท้า ข้ามเชิงเทินกำแพง แล้วได้เห็นกองทัพวานรอันน่าอัศจรรย์ หนาแน่นดุจมวลเมฆทึบ

nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम्
laṅghayitvāhaving leapt over
laṅghayitvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√laṅgh (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभावकृदन्तः (gerund/absolutive), 'having crossed/leapt over'
prākāramrampart / wall
prākāram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprākāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्
padbhyāmwith (his) feet / on foot
padbhyām:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootpād (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया (instrumental), द्विवचनम्
parvata-sannibhaḥmountain-like
parvata-sannibhaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण; of implied subject)
TypeAdjective
Rootparvata (प्रातिपदिक) + sannibha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; उपमान-तत्पुरुषः (parvatavat sannibhaḥ)
dadarśasaw
dadarśa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
abhra-ghana-prakhyamlike a mass of clouds
abhra-ghana-prakhyam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootabhra (प्रातिपदिक) + ghana (प्रातिपदिक) + prakhya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; बहुपद-तत्पुरुषः (cloud-mass-like)
vānara-anīkamthe monkey-army
vānara-anīkam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvānara (प्रातिपदिक) + anīka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; तत्पुरुषः (वानराणाम् अनीकम्)
adbhutamwonderful / astonishing
adbhutam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootadbhuta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifies vānara-anīkam)

He who resembled a mountain in form, leapt the boundary wall on foot like a cloud and witnessed the amazing Vanara troops.

K
Kumbhakarṇa
L
Laṅkā (implied by rampart)
V
vānarānīka (Vānara host)

FAQs

Dharma is present as the rightful resistance of Rāma’s allies: the Vānara host stands as a collective force aligned with truth against tyranny.

Kumbhakarṇa crosses out from the fortified area and directly sights the assembled Vānara forces.

Collective steadfastness is implied in the gathered host—unity in service of a righteous cause.